O Cineuropa premia a loita pola memoria de Margarita Ledo, que estrea «Nación»

borja casal SANTIAGO / LA VOZ

CULTURA

Margarita Ledo agradece o premio en presenza do director de Cineuropa, José Luis Losa
Margarita Ledo agradece o premio en presenza do director de Cineuropa, José Luis Losa Sandra Alonso

O novo filme da realizadora, que trata sobre as traballadoras dunha vella fábrica de cerámica, chega a Galicia despois de acadar o éxito no Festival de Sevilla

19 nov 2020 . Actualizado a las 05:00 h.

A cineasta e académica Margarita Ledo (Castro de Rei, 1951) presentou este martes, por vez primeira en Galicia, o seu último filme: Nación, que narra a experiencia e a loita dun grupo de antigas traballadoras da fábrica de cerámica Pontesa. A estrea foi no teatro Principal de Santiago, onde tamén recolleu o premio con que o certame Cineuropa recoñece «a súa infatigable loita pola memoria e o rol feminino na historia do noso país». O galardón do certame compostelán chega despois de acadar o éxito no Festival de Sevilla, onde Ledo foi distinguida co premio especial á mellor dirección de película española.

A cinta mestura material de arquivo con testemuños e secuencias interpretadas por actrices profesionais. Todo iso, xunto cunha atmosfera sonora ao cargo de Mercedes Peón, para lembrar e reparar a historia dunhas mulleres que non só perderon un traballo e un salario de seu, explica Ledo, senón tamén a independencia de quen ten opcións. «A película trata de apagar a escuridade e de ir en contra do borrado da memoria e das experiencias», sinala a cineasta, que puxo o foco sobre «unha empresa altamente produtiva que acabou esfarelada, en mans de especuladores e corruptos, e coa que as mulleres seguen en litixio polos seus dereitos».

A narración transita entre a poética, o documento e a reflexión histórica, que son tres piares que a directora xa incluíra previamente nalgún dos seus traballos, mais que desta volta, di ela, «engarzan como un mesmo elemento de forma constante». E aclara que o seu traballo non é un relato informativo do que aconteceu, senón que é unha película onde houbo moita descuberta. «Desde o punto de vista da produción, unha das cousas máis difíciles foi entrar na antiga fábrica de Pontesa, pero había que facelo para ver o que pasaba», relata Ledo. E o que pasou foi que deron cun «desencadeante total da memoria, que se centrou nos aspectos máis terribles para as protagonistas, cando o peche da fábrica».

«Cinema situado»

Esa conxunción de materiais e tratamentos da que se vale Margarita Ledo non é o único que destaca no filme. Nación é unha cinta en galego, de clase e xénero; tres pezas clave, considera a autora, para facer desta historia algo universal desde a realidade que lles é propia ás protagonistas. «Calquera das mulleres de Pontesa é calquera muller. Falan para o resto e poden representalas, pero fano desde un contexto determinado. Aí está o cinema situado», afirma.

Sobre o premio que lle concedeu Cineuropa, a realizadora móstrase agradecida polo recoñecemento dun festival que celebra enormemente, tanto por sentilo próximo -algúns dos seus traballos tiveron a súa estrea nel- como pola súa propia actividade. «Convoca moitos dos aspectos que me interesa traballar e trae cinematografías de países pequenos, como o noso, e non só do cinema dominante», conclúe Ledo.