«Os nenos da varíola» de María Solar pasan do papel ás táboas do teatro

A compañía Pérez & Fernández adapta o texto nunha proposta escénica para todos os públicos

Manu Fernández, Victoria Pérez e Xosé Leis, caracterizados para a obra
Manu Fernández, Victoria Pérez e Xosé Leis, caracterizados para a obra

redacción / la voz

En novembro de 1803 partiu do da Coruña, a bordo do María Pita, a chamada Real Expedición Filantrópica de la Vacuna, un fito na historia da medicina e un episodio que tamén inspiraría obras literarias, entre elas a novela Os nenos de varíola (Galaxia), de María Solar (Santiago, 1970). Unha narración que agora pasa do papel ás táboas do teatro grazas á adaptación homónima a cargo da compañía Pérez & Fernández e concibida como espectáculo familiar. A obra poderá verse no Salón Teatro de Santiago entre os días 28 e 1 de marzo, para despois visitar Ordes (8 de marzo), Ourense 822 de marzo) e A Coruña (16 e 17 de abril).

Catro actores -Victoria Pérez, Manu Fernández, Isabel Risco e Xosé Leis- interpretan a catro dos nenos que participaron na que tamén se chama expedición Balmis, ademais de tres dos adultos implicados: o devandito doutor, o tamén médico Antonio Posse Roybanes e a enfermeira Isabel Zendal. Todo un «reto actoral», como o cualifica Victoria Pérez, xa que o reparto de personaxes toca a máis de un por intérprete. A ese desafío tamén se lle engade a diversidade de escenarios, que abrangue dende o propio barco ata as rúas coruñesas de 1803. A compañía optou por unha resolución orixinal: mentres se está a desenvolver a acción principal, o público tamén pode ver como os intérpretes preparan a seguinte.

Á esquerda, Isabel Risco, caracterizada como un dos nenos da expedición, xunto co cartel da obra
Á esquerda, Isabel Risco, caracterizada como un dos nenos da expedición, xunto co cartel da obra

Cun traballado vestiario de evocación dickensiana -case inevitable cando se convocan meniños orfos do século XIX- a obra benefíciase ademais da experiencia da compañía en adaptacións -xa o fixeron con Érica Esmorís e Roald Dahl-, un proceso para o que contaron con liberade total. «María Solar só nos pediu que fósemos rigorosos cos aspectos científicos, e iso fixemos. Tratamos de ser fieis, por riba de todo, á verdade do que pasou, e á verdade que ela creou no seu libro», relata Victoria Fernández. Iso significou condensar a acción e mesmo deixar fóra algún personaxe, pero sen renunciar ao espírito da obra orixinal.

Deseños de vestiario para a adaptación teatral do libro
Deseños de vestiario para a adaptación teatral do libro

Un respecto rigoroso polos aspectos científicos da historia

María Solar confirma ese deixar facer con respecto á adaptación de Pérez & Fernández de Os nenos da varíola -«Cando traballo con tradutores ou ilustradores nunca dou indicacións: hai que respectar o seu traballo»- xunto con esa petición de coidar os aspectos relacionados coa ciencia. É algo esperable dunha xornalista que primeiro se licenciou en Bioloxía -«É parte fundamental do que son»- e que se entusiasma cando empeza a falar da expedición que inspirou o seu libro, un «auténtico método de medicina preventiva» cuxos efectos aínda se perciben hoxe. Solar láiase ás veces que escoita ou le a alguén falar da expedición que partiu da Coruña en 1803 e cae en «incorreccións ou inexactitudes», polo que ficou tranquila co traballo da compañía, que se documentou polo miúdo sobre o episodio e a época, mesmo moito máis do necesario para o que se poderá ver sobre o escenario.

María Solar, nunha homenaxe no hostal dos Reis Católicos á expedición Balmis
María Solar, nunha homenaxe no hostal dos Reis Católicos á expedición Balmis

Máis nervios, os lóxicos, provoca a proximidade da estrea, tendo en conta ademais que a autora non asistiu aos ensaios e non coñecerá o resultado da adaptación ata pouco antes que o público. Sabe que as esixencias escénicas obrigaron á compañía a prescindir dun personaxe principal, pero entende que se trata doutro medio e doutra linguaxe, e que eses sacrificios son necesarios. Porén, amósase especialmente orgullosa de que, sendo ela unha autora que goza e coida os diálogos nos seus libros, algúns destes intercambios entre personaxes agromasen intactos na versión teatral.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
3 votos
Tags
Comentarios

«Os nenos da varíola» de María Solar pasan do papel ás táboas do teatro