Xacio Baño retrata a loita entre razón e instinto na súa primeira longa, «Trote»

borja casal / x. f. REDACCIÓN / LA VOZ

CULTURA

O cineasta galego pon a rapa das bestas como fondo no filme que estrea en Locarno

13 ago 2018 . Actualizado a las 05:00 h.

O director Xacio Baño (Xove, 1983) vén de estrear Trote, a súa primeira longametraxe, no Festival Internacional de Cine de Locarno. Rodada en galego, a cinta foi un dos proxectos seleccionados para o programa de residencias Ikusmira Berriak, promovido polo Festival de Cine de San Sebastián. Trote conta a historia de Carme, unha moza que vive no interior de Galicia cun pai co que non se comunica, cunha nai enferma e baixo un ambiente que a oprime e que non a deixa fuxir. A acción transcorre durante a fin de semana na que se celebra a rapa da bestas, cando o irmán de Carme, Luís, volve á casa durante uns días.

Para Baño, a película «vai sobre a loita entre o noso eu social contra o noso eu máis persoal, máis animal e máis primario. Sobre como manexar esas dúas forzas que temos como persoas, a razón contra o instinto, un xogo que equilibra a cada un para ser feliz». A opresión á que está sometida a protagonista é unha das pezas clave da cinta. Para o autor, isto «ten que ver co que se espera de cada un de nós como persoa», e a forma de desfacerse deste sentimento, explica, «é dicir o que un quere e o que un necesita». Por outro lado, indica que nunha situación así tamén hai «moito de aguantar, de non comunicar e de non falar». E aí está a familia que aparece no filme, da que Baño di que «son animais engaiolados que se van pateando sen querer e querendo» porque, explica, «cando das un paso adiante na vida, hai veces nas que mancas ao do lado». A simboloxía do animal, da besta que un nega ser pero é, está aí. A película comeza coa preparación da rapa das bestas, días antes da fin de semana na que se rapa e se marca aos cabalos, que é cando remata a cinta.

Coa idea de capturar esta tradición, o director afirma que sentiu que «era unha cousa moi cinematográfica, con moito po, moito ruído e moito movemento. Tiña a sensación de que era algo que ía funcionar moi ben na película» e indica que a rapa foi unha metáfora perfecta, dado que «nalgúns momentos tratamos aos personaxes como animais, porque esta película vai diso, de entender que somos animais e de que temos que aceptalo como parte de nós». Isto foi levado á cinta, segundo explica Baño, «filmando aos actores dende atrás, con moita expresión e quitándolles a mirada para volvelos un pouco carne», e tamén emparellando as peles, as miradas ou a suor de animais e persoas.