Unha novela e un poemario na encrucillada atlántica da aldea global

Galicia e Nova York dialogan nos novos libros de Fernández Naval, quen tamén aborda a violencia contra as mulleres

.

redacción / la voz

«Hoxe as cousas proxéctanse, contamínanse», afirma Francisco X. Fernández Naval (Ourense, 1956). «Sempre me gustou o diálogo dentro/fóra, grande/pequeno», explica o escritor, que vén de enmarcar esa conversa nunha encrucillada desa «aldea global» na que se converteu o mundo, na que conflúen Galicia e Estados Unidos a través da novela e da poesía. A súa novela Alma e o mar (Galaxia) arranca en California, segue en Nova York e remata en Galicia. A súa publicación coincide no tempo coa do poemario Nova York: ceo e mazá, da man da editora norteamericana Artepoética Press.

Alma e o mar achégase ao xénero da intriga para, dende a novela, abordar as múltiples violencias que sofren as mulleres. «Si, esa era a intención», confirma o autor, quen describe o libro como «un berro que se sume ás voces das mulleres». E engade: «Son tantas as violencias: laboral, social, familiar, sexual, física... Penso que case todas están representadas na novela. Alma, Brenda, Anida, Áurea, Herminia, Madinson, Ofelia, cada unha tenta ser e vivir, malia a violencia ou as violencias que padecen. Con elas, homes crueis, pero tamén homes bos: Hilario, Miguel, Cibrán Stefan, Eduardo...». 

Modificar a linguaxe

Trátase dunha situación que, neste ano 2017 que conclúe, podería representar un punto de inflexión na conciencia e no traballo para avanzar na igualdade, unha tarefa á que non é allea a literatura. «Hai que traballar arreo na educación e desenvolver políticas de consenso. Pero tamén é imprescindible modificar a linguaxe. Podo estar conforme co presidente da RAE, Darío Villanueva, cando di que censurando o dicionario non desaparecerá o machismo», analiza Fernández Naval. «Pero creo que a linguaxe conforma o pensamento e axuda a perfilar o carácter. A nosa linguaxe está transida de masculinidade, o substrato é patriarcal. Hai que transformala. Será lento, pero é posible. Aí a literatura ten o seu papel. Alma e o mar, por desgraza, sae nun momento de máxima actualidade. Iso pode parecer casual, pero non o é, porque a violencia está aí, como unha realidade terrible, cada día, ferindo, violando, matando», di.

«Os poemas son mulleres», proclama a cita de Lupe Gómez que abre Alma e o mar, que se presenta mañá en Betanzos (Libraría Biblos, 20.00 horas). E once poemas de Fernández Naval son os que dan corpo a Nova York: ceo e mazá, escritos no 2014 durante unha estadía na cidade e traducidos agora ao inglés por Craig Patterson. Unha urbe tan complexa que un non pode limitarse a unha visión única dela. Na achega do autor galego inflúe unha aproximación máis íntima e doméstica, coa súa hospedaxe en «casas neoiorquinas e de emigrantes galegos». O primeiro poema da colección nace da visión do skyline de Nova York vista dende a veciña Nova Jersey. «A poesía permite unha interpretación non obvia e, sobre todo, como di Eva Veiga no limiar do libro, pode ser ferida e denuncia, pregaria e canto».

O diálogo do escritor coa urbe tamén se estende ao retrato que outros fixeron da cidade, dende García Lorca e José Hierro a Castelao e Seoane, cuxas citas -e imaxes, no caso de Castelao- preceden os poemas. «Castelao debuxa un negriño desvalido na paisaxe da cidade nevada e fría. Luís Seoane lembra os galegos que sufriron e morreron na construción da ponte de Brooklyn. Celso Emilio Ferreiro reflexiona sobre a realidade imperialista de mediados do pasado século. Son críticos. Tamén eu, consciente de que a metrópole fascina e, ao tempo, é o rostro do poder», conclúe Fernández Naval.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
4 votos
Comentarios

Unha novela e un poemario na encrucillada atlántica da aldea global