García Teijeiro suma o sexto Nacional de Literatura Infantil para o galego

Con «Poemar o mar» teima na súa reivindicación dos libros de versos para a mocidade


redacción / la voz

Nunha fermosa coincidencia, Antonio García Teijeiro (Vigo, 1952) estaba onte fronte o mar cando recibiu a chamada do Ministerio de Cultura na que lle comunicaban a concesión do Premio Nacional de Literatura Infantil e Xuvenil. Unha coincidencia fermosa, pero moi factible: o escritor non deixa pasar un só mes no que non se mergulle no mar algún día -e sen neopreno-, ese mesmo mar que aparece unha e outra vez na súa obra.

O libro premiado, Poemar o mar (Xerais), con ilustracións de Xan López Domínguez, pecha unha triloxía na que García Teijeiro tamén coloca aos lectores fronte a auga, como xa fixera nos volumes anteriores, Palabras do mar e En la cuna del mar. Con este galardón, suma para as letras galegas o seu sexto premio neste eido, tras os acadados por Paco Martín, Xabier P. DoCampo, Fina Casalderrey, Agustín Fernández Paz e Ledicia Costas. Unha proba elocuente do nivel na escrita para a mocidade e que subliña García Teijeiro: «Eu leo moita literatura infantil e xuvenil, tamén en castelán e catalán, e a que se escribe en galego ten unha calidade moi alta e goza de moito recoñecemento fóra».

Ao autor, o que máis o alegra do premio é que se distinga un libro en galego e de poesía, pero poesía dirixida ao público máis novo. É unha teima de García Teijeiro, quen, como escritor e ao longo dos seus anos como docente, levou os versos aos seus lectores e alumnos baixo as premisas da naturalidade e o goce. «Eu sempre dixen que a poesía ten que entrar nas aulas en voz alta», lembrou onte. «É algo que lle repito aos que participan nos meus obradoiros e nas miñas clases. Cando cos cativos liamos versos en voz alta producíase unha sinfonía coral poética marabillosa. Moitos deles non o esquecen, alumnos meus que agora, de adultos, asisten ás presentacións dos meus libros». 

Desbotar os tópicos

A través dos seus libros e no seu maxisterio, García Teijeiro, sen querer coutar a presenza da narrativa, reclama máis espazo para a poesía nas aulas. «Fálase sempre de contos, de narracións, algo do que eu estou totalmente a favor, pero tamén hai que desbotar ese tópico de que a poesía non lle chega aos rapaces», ao tempo que apunta á evidencia de que moitos relatos, especialmente os da tradición oral, comparten esa raíz vocal cos versos.

A causa pode estar, segundo analiza, en que «hai xente que lle ten medo á poesía», e que sen esa sensibilidade para a lírica resulta moi difícil transmitir o entusiasmo necesario para contaxiarse da súa maxia. Por isto mesmo, García Teijeiro sostén que «a poesía é un xénero tan maldito como necesario», polo que a satisfacción experimentada polo premio nacional vén precisamente do que pode ter de difusión e de reivindicación dos versos concibidos para a mocidade.

No caso concreto de Poemar o mar, o océano ocupa unha posición central, pero en toda a súa complexidade e variedades posibles. Na súa crítica do libro para La Voz, Ramón Nicolás destacou a diversidade de rexistros, dende os «relampos lorquiamos» aos haikus, o onírico, o surrealista, o lúdico e o irónico, no que o mar, de simboloxía «rica, intensa e plena», serve para falar de todas as cousas. O autor coincide na apreciación, ao cualificar o poemario como unha «suma total» das súas vivencias e lecturas en relación á auga mariña. Aí coinciden dende Rosalía e Celso Emilio a Alberti -«estaba en débeda con el, que me abriu as portas da súa casa», evoca García Teijeiro- ou a tradición popular mareira galega. 

Emoción e música

Pero Poemar o mar, sendo unha suma, non é «un catálogo». «Non se trataba de facer un poema sobre a estrela de mar. Hala, xa está. E agora toca outro sobre o mexillón», describe. O que conta é a emoción que latexa como inspiración de cada peza, inseparable doutro elemento que o escritor considera crucial: o ritmo e a musicalidade; sen estes dous elementos non concibe os versos, como tampouco sen a devandita emoción: «Sen ela podemos falar doutra cousa, pero non de expresión poética». Testemuño desa querenza musical son as versións cantadas que dalgúns dos seus poemas fixo Paco Ibáñez: «Cando lle din as grazas respondeume que era el quen mo agradecía a min, xa que entendía que eran os propios poemas os que pedían música», lembra. Os coñecidos e seguidores de García Teijeiro tamén notarían a frecuencia coa que se viste camisetas na que se ve o rostro de Bob Dylan: «O Nobel de Literatura para Dylan era algo que levaba agardando anos», confirma.

O rebumbio que vén aparellado a un premio como o fallado onte colle a García Teijeiro ben adestrado en xestionar unha axenda avultada: proximamente viaxará a México e mais a Porto. Todo, por compromisos literarios, por espallar a creación, a expresión poética, a lingua galega e por pensar nos máis novos.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
3 votos
Comentarios

García Teijeiro suma o sexto Nacional de Literatura Infantil para o galego