«Vigo, na Segunda Guerra Mundial, era unha especie de Casablanca»

Fernández Davila construíu unha trama de gran calado histórico ao redor dun rapaz que axuda á fuxida de xudeus


redacción / La Voz

Naceu pegado ao mar, en Vigo, no barrio de Canido, case porta con porta do seu veciño e compañeiro de aula (o escritor) Pedro Feijoo. Seu pai foi mariñeiro de altura (Sudáfrica, Cabo de Hornos, Malvinas...), mecánico e engraxador. Aínda que a vida foino «levando pola Enxeñería», a súa vocación por escribir agromara xa sendo un neno, cando con pouco máis de dez anos leu La canción del pirata, de Espronceda. Con estes vimbios, o enxeñeiro Francisco Javier Fernández Davila (1974) tiña que acabar por escribir, como tiña que facelo sobre o mar, unha historia na que a ría viguesa, os pescadores, as Cíes, os motores de barcos... habían ter un protagonismo evidente. Ese relato é A senda da sal e impúxose o pasado xoves no Premio de Novela por Entregas de La Voz de Galicia, entre outros motivos, anota o xurado, polo xeito orixinal con que recrea «un episodio da historia de Galicia» e se adapta «de modo moi eficaz á temática histórica proposta polo certame» co gallo da celebración do 135.º aniversario do xornal.

-Vigo e a guerra, un tema con moita potencia literaria.

-Si. Investiguei a espionaxe e a contraespionaxe, o papel de Vigo na Segunda Guerra Mundial, e vin que era asunto fascinante, que había moito por descubrir.

-Si, os submarinos nazis entrando e saíndo da ría...

-Si, si, e o cargueiro alemán Bessel fondeado na ría fronte ás Cíes, co nome en clave de Bernardo, dedicado ao abastecemento dos submarinos da flota nazi. Todo iso era inspirador. Como a idea de que foi un lugar polo que os xudeus fuxían do Holocausto. Tamén me inspirou moito o caso das irmáns Touza, axudando a pasar xudeus a través da fronteira portuguesa.

-Vigo tiña un encanto especial.

-Vigo era unha especie de Casablanca, un enclave supostamente neutral. Era un auténtico fervedoiro. As oficinas do Cable Inglés e do Cable Alemán ocupaban dependencias contiguas. Ata se ten dito que a alianza entre Alemaña e Xapón xestouse e callou coa axuda do Cable Inglés, que tiña máis medios. A compañía abriu en 1873 a comunicación cablegráfica entre Vigo e Inglaterra.

-Son historias que nunca foron suficientemente contadas.

-Si. Está tamén a extracción de volframio para subministro da industria armamentística de Hitler. É unha época fascinante. Aínda está por facer un estudio definitivo do rol que xogou Galicia como enclave durante a Segunda Guerra Mundial, nesa suposta neutralidade, e cos xiros nos apoios.

-¿Como xurdiu esta narración?

-Fixen a primeira parte do relato como exercicio para un obradoiro que dirixe en Vigo a escritora Clara do Roxo. Xa entón sabía que tiña miles de ramificacións.

-Pero diso a presentarse ao concurso de La Voz...

-Coñecía o premio de La Voz. Manuel Sánchez Gálvez, tamén enxeñeiro e alumno de Clara do Roxo, presentárase con Maelström, Maelström, e quedara finalista no 2015. Era unha narración mariña con Vigo e Xulio Verne na cerna da trama.

-E decidiuse.

-Vin a posibilidade. Animáronme. Decidín. Alonguei o relato. A segunda parte xa a fixen tendo en conta a limitación de caracteres. Coa primeira, a que xa tiña feita, tiven que facer números para cadrar os capítulos, foi un traballo de reloxeiro. Engade neste, corta nestoutro, divide este en dous... Apertando, pouco a pouco, quedaron todos en 3.500 caracteres, nin un arriba nin un abaixo.

-É a súa primeira obra.

-De máis de 15 páxinas, si.

-¿Tiña este horizonte á vista?

-Non. Só pasou ano e medio desde que a miña muller me apuntou no taller de escritura creativa. Fixen todos os cursos posibles, dende febreiro do 2016. Pero só se trataba de relatos pequenos para a clase, premios pequenos, concursos en asociacións... Isto é un salto incrible [a mesma noite do xoves xa escoitou algunha proposta de parte de editores de primeira orde], porque eu son un amateur puro.

-Pero gañou, e competía con algúns escritores xa consolidados. ¿Nunca esperou algo así?

-Para min é unha gran sorpresa estar aquí, como gañador deste concurso tan importante. Era impensable. Eu son un enxeñeiro que escribe de vez en cando. Estou abrumado [a súa xestualidade confirma que non esaxera]. É como se colles un gato da rúa e o deixas en Marte [ri].

«Escribir é unha terapia para min, a escritura é sanadora»

Fernández Davila viña da poesía, de escribir na intimidade, xa antes dos cursos de escritura. «Pero chegou un momento no que a poesía me abandonou e xa non volveu máis. Quen a segue a escribir é a miña muller», apunta.

-Dalgún modo, sempre escribiu.

-Si. Escribir é unha terapia para min. Cando pasas por momentos difíciles na túa vida, a escritura é un refuxio. Méteste no labor e esqueces todo o demais. É sanadora.

-¿En que anda agora?, porque tardou en empezar a publicar, pero isto esixe continuar...

-Estou desenvolvendo unha narración que vai ser longa. Sobre a construción da torre Eiffel.

-Vostede, como enxeñeiro...

-Non vai por aí a cousa. Non hai ciencia no relato. Trato de explorar toda a súa maxia, de facela saír. A novela será todo poética.

-Cal é o seu libro favorito

-Ao mellor soa pedante, pero son Océano mar, de Alessandro Baricco, e Breve historia del tiempo, de Stephen Hawking. Baricco gústame moito pero [baixa a voz] é un pouco vago: empeza as súas historias cunha forza avasaladora e despois déixase ir, decae. O libro de Hawking ten teorías xa rebatidas, pero se queres rachar o molde no que te atopas ese libro é fantástico porque che cambia as referencias. Se tivera que elixir un autor, diría Xulio Verne.

-Ademais de tocar o bombardino, seica outra das súas paixóns é o cine. Recomende algo que ver...

-Entre os autores de hoxe, Nolan é un dos máis suxestivos.

-Memento non era para tanto.

-Pode ser. Pero hai que ver Orixe, unha primeira vez para desfrutala sen límites e outra para entendela na súa profundidade. E Interstellar merece moito a pena. En canto a Dunkerque [estreouse onte], todo indica que será un gran filme. Outra película que me encantou foi La grande bellezza, de Sorrentino, cun actor, Toni Servillo, digno de coñecer.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
3 votos
Comentarios

«Vigo, na Segunda Guerra Mundial, era unha especie de Casablanca»