As Irmandades da Fala, un proxecto «total» para Galicia e a súa cultura

Un volume analiza como o colectivo partiu da lingua na procura dun país moderno

Justo Beramendi, Carmen Fernández Pérez-Sanjuán e Xosé Luís Axeitos, onte na presentación.
Justo Beramendi, Carmen Fernández Pérez-Sanjuán e Xosé Luís Axeitos, onte na presentación.

redacción / la voz

As Irmandades da Fala tiñan na lingua a cerna do seu ideario, pero o seu proxecto para o futuro de Galicia partía do idioma para construír un país novo e moderno, polo que desenvolveron a súa acción ideolóxica nun amplo número de eidos. É a «visión totalizadora» á que se refire Carme Fernández Pérez-Sanjulián, coordinadora do volume As Irmandades da Fala, cen anos despois, promovido polo grupo Investigación Lingüística e Literaria Galega da Universidade da Coruña e presentado onte nesta cidade.

O índice xa testemuña esa amplitude da acción das Irmandades: política civil e cultural, ciencia, normalización da lingua, arte, teatro, música, emigración ou masonaría son todos argumentos que conectan co colectivo do que o ano pasado se celebrou o centenario. Ademais da editora, escriben sobre estes aspectos Justo Beramendi, Xosé Luís Axeitos, Emilio Xosé Ínsua, Uxío-Breogán Diéguez, Carlos-Caetano Biscainho-Fernandez, Luís Martínez-Risco, Daviña, Xosé A. Fraga, Ánxela Bugallo, Xosé Ramón Freixeiro Mato, Xosé Manuel Sánchez Rei, Xoán López-Viñas, María Pilar García Negro, Olivia Rodríguez González, Laura Tato, Iolanda Ogando, Ramón Rodríguez Palleiro, Carlos L. Bernárdez, Miguel Anxo Seixas e María Victoria Carballo-Calero.

Segundo Fernández Pérez-Sanjulián, a figura de Antón Villar Ponte, así como a do seu irmán Ramón -«de quen se fala menos»-, actúa como catalizadora dunha corrente na que converxen «unha elite formada, reflexiva, e unha insatisfacción máis xeral coa situación política, cunha conciencia de que se pode facer máis por Galiza».

As Irmandades desenvolveron a súa actividade dende a súa fundación e durante o primeiro terzo do século pasado, pero a Guerra Civil fanou os seus proxectos e desvirtuou outros, como poden ser os coros, unha actividade que no franquismo non se correspondía co espírito inicial.

De ser outra a historia, de non existir nin a guerra nin o franquismo, de poder desenvolverse o proxecto das Irmandades, «a realidade do país sería outra moi distinta», afirma Fernández Pérez-Sanjulián. Pero, se non é posible desandar o tempo, si se poden extraer valiosas leccións do ideario e da experiencia do colectivo, ademais de que as súas reivindicacións, advirte a coordinadora do volume, seguen a ter en diversos ámbitos «unha vixencia grande». Aínda que a situación de Galicia e do galego non é a mesma que hai cen anos, a profesora e investigadora cre que apostas das Irmandades como a dun maior autogoberno ou como debe moverse Galicia nun contexto de economía internacionalizada deben mover hoxe á reflexión. Igualmente, a cuestión lingüística: «Debemos preguntarnos se se acadou a plena normalización da lingua na nosa terra». Son argumentos que reforzan a idea de achegarse ás Irmandades non cunha perspectiva arqueolóxica, senón como un episodio histórico que estende a súa influencia ata hoxe.

Ademais do libro presentado onte, mañá na libraría Sisargas da Coruña presentarase ás 20.00 horas o volume Arredor das Irmandades da Fala (Xerais) coordinado por Luís Cochón.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
4 votos
Comentarios

As Irmandades da Fala, un proxecto «total» para Galicia e a súa cultura