Kalandraka cumpre 18 anos como referente da literatura infantil e xuvenil

O selo pontevedrés emprega a 22 persoas e vende de media 250.000 libros ao ano


redacción / la voz

A finais de marzo de 1998, unha páxina da edición pontevedresa de La Voz informaba de catro nacementos: dúas nenas, un neno e unha editora: Kalandraka. Agora os catro chegan á maioría de idade, legal nos tres primeiros casos, e simbólica no do selo que ben axiña se converteu nun referente da edición da literatura infantil e xuvenil. Precisamente aquela noticia daba conta do propósito que movía aos seus fundadores, quen por mor da súa actividade teatral e de animación á lectura detectaran a insuficiente oferta neste eido. «Un dos obxectivos era publicar en galego álbum ilustrado», confirma Xosé Ballesteros, un daqueles fundadores e hoxe director de Kalandraka. «Os outros dous eran acompañar os libros con actividades de animación á lectura e participar nun proxecto de normalización lingüística», engade. Os dous primeiros fican acadados e mesmo ampliados, non así o terceiro. «Por desgraza, non se avanzou na cuestión da lingua e mesmo parece que hoxe hai máis trabas para o mercado do libro en galego», diagnostica o editor.

A intuición dos fundadores de Kalandraka resultou ser certa. «Pensabamos que se podían publicar libros de calidade en galego, nos que o texto e a ilustración tivesen o mesmo rango. Criamos que había un mercado que non tiña por que ser o do libro recomendado nas escolas, que daquela era case todo o que se movía de literatura infantil e xuvenil. Había un público que demandaba ese xénero». E ese público, xunto cos outros elos da cadea -autores, ilustradores, librarías, bibliotecas e demais mediadores-, apoiou un proxecto que axiña se ampliou, primeiro coa edición noutras linguas peninsulares, e logo con distribución internacional. Unha decisión que necesitou un debate ideolóxico na cerna da editora, que apostou por abrirse lingüisticamente pero ao tempo manter un proteccionismo sobre o seu libro galego. «Rompemos cunha dicotomía que limitaba a edición case a Madrid e Barcelona, e demostramos que dende a periferia ibérica se podía chegar a calquera lado», lembra Ballesteros. Para acadalo, tiveron que converterse eles mesmos en distribuidores, xa que as empresas coas que contactaran «non o vían claro».

Nesta aposta polo álbum ilustrado, subliña Ballesteros, foi determinante a chegada dunha nova xeración artística: «Entre outros, Kiko Da Silva, Federico Fernández, David Pintor ou Óscar Villán». Este último acadou en 1999 o premio nacional de ilustración con O coelliño branco, un clásico xa no catálogo de Kalandraka. «Un aval importantísimo», certifica o editor. No 2012 sería o propio selo o recompensado co mesmo galardón, no apartado ao mellor labor cultural. Daquel afastado 1998, no que empregaba a unha persoa a tempo completo e outra a media xornada, Kalandraka pasou a ser unha empresa con 22 postos en España, Portugal e Italia. Despachan anualmente unha media de 250.000 libros, un proxecto consolidado que permite a tranquilidade para afrontar outras liñas -a marca téxtil Casa K, o selo Faktoría K, os premios Compostela e Orihuela- e cadrar os números. «Dependemos de nós mesmos, non dependemos das compras institucionais», di Ballesteros.

Esta combinación de acerto literario e financeiro permitiu a Kalandraka pasar indemne pola crise, pero Ballesteros advirte da crítica situación do sector. «Está todo por facer», advirte. «Precisamos unha verdadeira política cultural que devolva ao primeiro plano o libro galego, porque que a política cultural institucional amosou un absoluto desprezo nos últimos anos. Cómpre tamén que toda a cadea do libro colabore cun novo dinamismo», conclúe.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
32 votos
Comentarios

Kalandraka cumpre 18 anos como referente da literatura infantil e xuvenil