A Coruña, moi galega: 12 feitos que desmontan a lenda

Mila Méndez Otero
mila méndez A CORUÑA / LA VOZ

A CORUÑA CIUDAD

A cidade que máis tópicos arrastra sobre o seu carácter pouco galeguista revelouse varias veces como pioneira en Galicia

26 jul 2021 . Actualizado a las 07:49 h.

É un dos documentos máis prezados, anterior ás Cantigas de Santa María, datadas entre 1270 e 1283. No 1230, Pedro Duráez Malath vendeulle a Juan Suárez de Escañoi «a herdade que posúe no vilar de Escañoi, freguesía de San Tirso de Ambroa, por vinte e dous soldos de León». Este pergamiño que garda o Arquivo do Reino de Galicia, na Coruña, é un dos escritos en galego máis antigos que se conservan.

Este tesouro é unha ponte ao pasado. Tamén unha testemuña das raíces que atan á cidade a unha esencia moitas veces cuestionada polo tópico. Talvez, a polémica alimentada nos 80 e 90 ao redor do topónimo castelanizado segue a ser a culpable do prexuízo co que carga A Coruña. Pero, ¿é a cidade menos galeguista?

Se lembramos a Castelao, «se aínda somos galegos é por obra e graza do noso idioma», os datos recollidos polo Instituto Galego de Estatística (IGE) amosan que o perigo é común a todas as urbes. Nas sete cidades, a porcentaxe de residentes cuxa lingua materna é o galego está por debaixo do 20 %, fronte a un 51% que aprendeu a falar en castelán. Vigo (cun 13,79 %) e Ferrol (cun 13,41 %) amosan una evolución máis negativa ca Coruña (17,11 %), pero isto non é motivo de alegría.