«Cando actúo non caracterizo a Eduardo Pondal, eu fagocítome nel»

«É o fidalgo de Ponteceso, o que mellor entendeu a vinculación da zona co mundo celta», di o guía turístico Jesús Martínez López


Carballo / La Voz

É sir John Moore, Mil (neto de Breogán), Fiz Cotobelo, O Cabo Hevia, Eusebio da Guarda, o alcalde Picadillo, O Vello Pancho (Ribadeo), Juan García Naveira (Betanzos), o estudante Barcala (Santiago), Valle-Inclán... E, sobre todo, Eduardo Pondal, «un poeta polo que sinto verdadeira paixón». Jesús Martínez López, Suso López (Biel-Bienne, 1976) é fillo da emigración, «como o 40?% dos galegos daquela época, e o que me permitiu ter unha mente aberta». É guía turístico e as súas visitas ao cemiterio de San Amaro teñen tanta demanda que hai lista de espera para varios meses. Defínese como un experto e un amante da historia dende a etapa de Napoleón e fala seis idiomas: francés, italiano, inglés, portugués, castelán e galego.

Con 9 anos regresou a Galicia, en concreto, a Viveiro, onde naceron os seus pais. En 1999 quédase a vivir na Coruña tras rematar a carreira de Xeografía e Historia. Unha viaxe a Londres no ano 2003 deulle a idea para darlle un valor engadido as visitas guiadas. «Lembro un guía caracterizado de almirante Nelson, narrando coma un trobador as súas vivencias e historias. E entón díxenme que tiña que facer o mesmo en Galicia». E xa leva así máis de 14 anos.

De todos os personaxes, Eduardo Pondal representa a súa verdadeira paixón: «Cando actúo non caracterizo a Eduardo Pondal, eu fagocítome nel», di. E máis: «Para min Pondal e o Macpherson galego, o gran autor para min do rexurdimento gaélico en Escocia. Pondal é un dos tres autores de referencia do Rexurdimento da lingua, xunto con Curros e Murguía, e o que leva esa visión fantástica daquela Galicia celta ao seu máximo esplendor». Para Suso Martínez, o poeta pontecesán ten cousas que o diferencian do resto da súa época: «Como reza na súa lapida, foi o cantor da raza galega. O seus mouros e mouras son os elfos de Tolkien. A súa forma de entender e expresar o mundo celta é sublime e único. Pondal tamén fixo algo diferente: poñer a toponimia rural bergantiñá ao servizo das súas personaxes: o seu bardo, Gundar, protagonista de Queixumes dos pinos; as fadas, Toimil, Gundomil ou o pastor Temunde».

O guía cre que a marca Costa da Morte non está ben valorada no eido da cultura: «É a rexión de Europa con maiores marcas e restos do megalitismo. E niso Pondal foi un referente á hora de contalo e relatalo. Recoñezo que son un fanático da Costa da Morte, da súa historia... E Pondal foi un dos poucos que soubo entender esa bisbarra como lugar sacrosanso da cultural megalítica. Como dixo o arqueólogo José María Bello, se Dombate é a catedral do megalitismo e porque dous mil anos antes de Cristo a Costa da Morte estaba repleta de construcións megalíticas. E máis, era a zona máis adiantada do mundo no neolítico».

Repercusión

Suso Martínez non só fala da figura de Pondal, senón das repercusións culturais, sociais e patrimoniais que deixou de herdanza a súa obra. «Non só está Dombate, está a Arca da Piosa e a lagoa sagrada de Alcaián». Desta última fai un breve paréntese Suso Martínez: «No Museo Arqueolóxico da Coruña, situado no castelo de San Antón, hai o que nós chamamos o depósito de Alcaián. Son un grupo de espadas da Idade do Bronce e puntas alabardas recuperadas do fondo da lagoa de Alcaián, algo moi vencellado ao mundo celta. É unha das cousas que máis chaman a atención aos que visitan o museo».

Para o guía turístico Queixumes dos pinos «é unha Biblia», pero «non só o fragmento que serve de referencia na letra do Himno Galego, que é o que coñece todo o mundo. É a forma que tiña Pondal para enxalzar o mundo celta, coa súa maxia, os seus personaxes, os seus lugares... Pondal é sinxelamente o fidalgo de Ponteceso». E unha frase que resume a predilección de Suso Martínez polo poeta pontecesán e a definición que se fai de Gundar: «Parece un pino leixado do vento, como botado do mar de Niñóns».

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
1 votos
Comentarios

«Cando actúo non caracterizo a Eduardo Pondal, eu fagocítome nel»