Antón Pombo: «O do vákner é un relato engaiolante»

Especialistas falarán en Dumbría sobre o monstro que aterrorizaba aos peregrinos e que un bispo armenio referenciou nunha das súas crónicas sobre o Camiño de Santiago


carballo / la voz

Arredor da figura do vákner, á que fai referencia un bispo armenio do século XV, se articula un proxecto cultural e histórico que terá a súa primeira parte nun encontro que se celebrará en Dumbría a terceira fin de semana de outubro. Un dos principais instigadores da recuperación deste ser terrorífico é Antón Pombo, historiador especializado no Camiño Xacobeo.

-Armar un encontro internacional arredor dunha referencia bibliográfica parece algo esaxerado.

-É interesante porque forma parte da memoria da nosa historia. As bestas están no noso imaxinario colectivo a través da literatura e do cine. Teñen unha pegada enorme porque son historias que recuperan unha parte da nosa tradición e esta ten o interese de que aparece citada por unha única testemuña. Este ser maléfico real ou simbólico pode ser a representación do mal. Pódese entender no sentido de que para chegar ao final hai que pasar unha serie de probas físicas, mentais e emocionais e polo lugar onde se cita que apareceu, antes de chegar a Fisterra e ao océano, podería tratarse diso. O relato é engaiolante, un monstro xenuinamente medieval nun momento histórico no que está a piques de desaparecer a fin da terra porque é o mesmo ano do descubrimento de América. Sería a última entrega do Medievo, algo que aterroriza cando o mundo está a cambiar.

-Cun tema tan interesante non sería difícil atopar relatores para o encontro.

-Que bonita idea di todo o mundo, pero cando hai que executar accións a cousa complícase. O encontro é so a posta de longo dunha serie de cousas como itinerarios ou un audiovisual moi coidado, coa súa propia banda sonora desta historia... Pero estas cousas custan cartos e iso xa é máis complicado. Por fortuna o Concello de Dumbría apostou por este tema, ao que non é, en absoluto, alleo. O vákner aparece nuns montes entre Compostela e Fisterra. Poderían ser os de Buxantes, por aí anda a localización. Tamén tivemos axuda do programa O meu Xacobeo para facer cousas como memorias. É un asunto que vai ter unha gran difusión porque na prolongación do Camiño hai tódolos anos unhas 60.000 persoas. Pero é certo que imaxe vai ter un impacto con ese monstro emparentado con outros moitos de Galicia e nun entorno privilexiado como son uns montes con vistas ao océano.

-¿A promoción da zona é unha das finalidades?

-En primeira instancia é a posta en valor dun acontecemento esquecido da nosa historia, que permanecía no mundo dos investigadores e que se converterá nun feito cultural para toda a comarca que vai enriquecer o seu patrimonio cultural. Pero como todas as cousas, será tamén tirón para todo o Camiño. Non é un proxecto local senón para toda a prolongación, que remata en Fisterra e Muxía. Este é un momento no que hai moita competencia entre os itinerarios, xa son 10 os recoñecidos e non nos podemos durmir nos loureiros.

-¿Existen as liñas vermellas en canto ás distintas rutas?

-Como historiador e xornalista especializado no Camiño sempre digo que hoxe en día hai unha febre das frechas amarelas. Parece que a solución para moitas áreas é que unha ruta pase polo pobo ou por diante da casa. As Adminitracións deben ser serias cos camiños e aceptar só os que están ben documentados. Aceptan algún porque había un hospital, pero é que os había en moitos pobos e peregrinos tamén, porque moitas veces se desviaban. Hai que ter constancia desde a Idade Media ata mediados do século XVIII. Agora hai historiadores que traballan como mercenarios para xustificar novos camiños. Para o 2021 hai 20 agardando entre rutas e variantes.

-Iso parece perigoso. É fácil morrer de éxito.

-Preocupa a mala imaxe do Camiño en escritos, foros, diarios e mesmo novelas. Hai constancia que queixas dos últimos 100 quilómetros, pero fóra de Galicia o Camiño decae moito, con rutas alternativas con criterios máis turísticos. Para quitar presión a lugares presuntamente masificados ofrecen outras rutas, das que non hai referencias.

-Do vákner só hai unha.

-O vákner é unha cousa caprichosa, que non se mantivo na tradición oral. Foi citado por unha persoa, pero localiza moi ben, xusto antes de chegar a Fisterra. Hai que saber por que estaba aí. Imos tentar clarexalo no encontro. Imos ver...

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
0 votos
Comentarios

Antón Pombo: «O do vákner é un relato engaiolante»