Prudencio: un galego entre Coristanco e Montevideo

CRÓNICAS DA DIÁSPORA | Colleu a maleta no 1957 con destino á capital uruguaia, seguindo a estela doutros veciños. Tiña a idade dun neno, pero as responsabilidades dun adulto. Escriben Manuel Soutullo e familia


Como tantos galegos da diáspora, Prudencio Busto Rieiro colleu a maleta no 1957 con destino á capital uruguaia, seguindo a estela doutros veciños. Tiña a idade dun neno, pero as responsabilidades dun adulto, acrecentadas pola orfandade sobrevida.

Apenas medio Silabario de formación; algo de números, menos de letras; o indispensable para ler ou escribir catro palabras. A remota aldea natal de Ribela de Couso (Coristanco) quedábase pequena: corredoiras sen asfalto, luz de candil, labranza dura, pobreza, necesidade. Vento en contra. Tempos difíciles da Posguerra. O destino era un mundo tan prometedor como descoñecido.

A viaxe, a bordo do cargueiro Chilán Princés Maya Real Inglesa, durou 25 interminables días, onde a gaita e o acordeón contaxiaban a saudade. Levou áncoras en Vigo e fixo unha breve escala na capital lusa, antes de tomar rumbo a América. Brasil foi a primeira parada, onde Prudencio puido saudar, de barco a barco, a Manuel Couto Rodríguez (irmán do cuñado José), que zarpara do mesmo porto un día despois, por problemas cos papeis, a bordo do Montu Dala; pero chegou a destino un día antes.

A viaxe custou 15.000 pesetas, roupa, maleta e baúl incluídos, das que saldou a metade coa venda dunha parcela herdada, e o resto a deber. Catro mil pesetas «para unha ocasión» que José e Rosalía lle meteron no peto, complementaron a humilde tenza.

Pelando patacas

En Montevideo non soubo o que era pasar fame e, certamente, a vida nunca deixou de sorrirlle. Comezou pelando papas no Restaurant Rollo Dorado, pero só un día. Enseguida cambiou a repartidor nunha panadería, logo camareiro nun bar, unha carnicería, un almacén... Cando perdeu a perna por mor da enfermidade, exerciu de sereno. Entrementres, casou cunha galega de Chantada, Milagros Fontenla (Maruja), coa que tivo dúas fillas: Mercedes, que reside en Uruguay, e Maribel, en Murcia. Completan a descendencia cinco netos: Agustín, Facundo e Martina, por unha banda, e Uxía e Darío, pola outra.

A historia vén a conto porque, desde o 21 de maio, Prudencio estivo de visita na terra que o viu nacer hai 80 anos. Foi no aeroporto de Alvedro onde puido pisar chan galego e abrazar a súa irmá da alma, Rosalía, desexo que levaba tempo querendo cumprir, se cadra o último. Atrás quedaban doce longas horas sobre o Atlántico e cinco máis en Barajas, para logo voar a Coruña. Todo, en solitario. Gran mérito, tendo en conta que a saúde non acompaña. Pero a morriña é poderosa.

É a quinta ocasión que veu a España; a primeira nos 70. Desta atopou a súa aldea moi «baleira» de xente. O 5 de xullo estaba marcado como data de retorno á segunda gran patria, onde a outra familia espera a El Gordito (cariñosamente). Demasiado fugaz.

Recordos especiais

Prudencio fai un rápido repaso autobiográfico buscando recordos especiais, pero a memoria encapríchase inevitablemente nas persoas amadas que se foron, e invádenos a saudade. O falecemento do cuñado José aínda está moi presente. Respira, toma un grolo (de mate) e rompe o silencio preguntando canto é a metade de 2 máis 2 para poñernos a cavilar (son 3)... Humor non lle falta, pero o sentimento pode máis. Exprésase na lingua nai, igual ca na castelá. Para secar as bágoas, salta á escea a besta Juanita, preciado medio de transporte e compaña na infancia de Prudencio, para ir ós «básicos» a Currás, á feira da Agualada ou ó muíño do Batán. Coñecía tódolos camiños e queríaselle case coma un máis da familia. Mentres un gaiteiro intenta alegrar a velada de San Xoán, Prudencio insiste en que toque a cantiga de Camariñas, que remata implorando á Virxe do Monte: «Non permitades que morra lonxe da terra, da terra miña». Os brazos desta xente, que é a súa, moi curtida en despedidas da emigración, estarán sempre abertos para acoller os seres queridos. Con todo o cariño do mundo. Boa viaxe, Tío Prudencio. Ata sempre.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
4 votos
Comentarios

Prudencio: un galego entre Coristanco e Montevideo