José Luis Comellas: unha paixón polo universo que naceu na súa infancia en Cee

OBITUARIO | Finou o 23 de abril. Era profesor emérito da Cátedra de Historia da Universidade de Sevilla e recoñecido astrónomo


O 23 de abril finou en Sevilla José Luís Comellas García-Llera, profesor emérito da Cátedra de Historia da Universidade de Sevilla e recoñecido astrónomo. Era neto do profesor, escritor e xornalista Manuel Comellas Coímbra, figura moi activa no Rexurdimento, e fillo de José Comellas Ruíz, profesor de Física e Química no Instituto Fernando Blanco entre os anos 1936 e 1941, traballo que compaxinou co de químico na Sociedade Española de Carburos Metálicos S.A., radicada en Cee. José Luís Comellas García-Llera nacera no Ferrol no 1928, e en outubro de 1936, con 8 anos, acompañou, xunto coa súa familia, ao seu pai a Cee, cursando primeiro e segundo de bacharelato nos cursos de 1939-40 e 1940-41 no instituto Fernando Blanco.

No 1941 o seu pai deixou de exercer como profesor en Cee e a familia trasládase a Ferrol, onde José Luís continúa estudos no Colexio Tirso de Molina. Licenciouse en Filosofía e Letras na Universidade de Santiago no 1951 obtendo o premio extraordinario fin de carreira e o premio Ourtvanhoff ao mellor estudante da Universidade. Doutorouse en Historia na Universidade Complutense de Madrid no ano 1953, e gañou por oposición a Cátedra de Historia de España Moderna e Contemporánea da Universidade de Sevilla no 1963.

A súa afección polo cosmos levouno a publicar numerosos libros, salientando entre todos eles a Guía del firmamento, que é considerada a biblia española dos afeccionados á astronomía. Destaca tamén o seu Catálogo de estrellas dobles, sendo Comellas descubridor de numerosas estrelas deste tipo. O 1 de marzo de 2008 unha serie de agrupacións astronómicas rendéronlle unha máis que merecida homenaxe na capital hispalense. Tiven o pracer de colaborar nese evento aportando información da súa infancia na nosa vila e varias fotografías do Cee da primeira metade de século XX. «La verdad es que es muy difícil intervenir después de todo lo que me acabáis de ofrecer y después de este extraordinario vídeo. No me explico cómo pudisteis llegar hasta Cee, por ejemplo, o como reconocisteis cosas de cuando era niño». Estas foron algunhas das emocionadas palabras pronunciadas ese día polo homenaxeado.

Foi na súa nenez en Cee onde recibiu o reclamo dos ceos. Como se dunha conxunción de astros se tratara, a mestura da situación xeográfica da nosa costa, onde os temporais son o pan de cada día (tocoulle vivir aquí a considerada máis profunda borrasca do século XX, acontecida os días 15 e 16 de febreiro de 1941), e a magnífica dotación de material científico dos gabinetes do Instituto Fernando Blanco, fixeron que se interesara polo comportamento do universo. A casa onde residiu, situada na Alameda, era o perfecto observatorio onde ollaba cada día o movemento do sol, aprendendo a diferenciar a tan curta idade os solsticios e os equinoccios, e sinalando diariamente a súa posición con marcas no chan de madeira.

Nesa época, como puiden saber, iniciou a lectura dun pequeno libro de Victoriano Ascarza titulado El cielo. Este feito, e mailo crecente interese por realizar as súas primeiras observacións, fixeron que o seu pai lle construíra uns anteollos cunha lente de 50 mm. e unha básica montura ecuatorial sobre un trípode de cámara fotográfica. Cando se trasladou a estudar a Santiago coñeceu a Ramon María Aller, director do observatorio que hoxe leva o seu nome, e onde foi instruído tecnicamente no estudo das estrelas dobres, campo no que foi un erudito. Este é un exemplo máis da enorme fortuna que tivo a nosa vila de contar cuns centros educativos como os tutelados pola Fundación Fernando Blanco dende finais do século XIX.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
3 votos
Comentarios

José Luis Comellas: unha paixón polo universo que naceu na súa infancia en Cee