Costa da Morte: unha visión socioeconómica

PLUMAS CON MANDO | Escribe María Dolores Pena, presidenta de Afiprodel | A zona ten, entre outros, importantes valores paisaxísticos, culturais e gastronómicos


Durante o confinamento os concellos da Costa da Morte demandaron dos axentes de emprego e desenvolvemento local (AEDL) e das Axencias de Desenvolvemento Local, un estudo sobre como afrontar a realidade económica logo da pandemia. Neste traballo identificáronse necesidades e posibles solucións para fixar liñas estratéxicas, pero tamén necesidades que superan o ámbito local e comarcal.

Neste traballo xorden propostas para debater e estudar no territorio polos distintos axentes sociais, baseándose en que a Costa da Morte é unha zona cun gran tecido asociativo, o que constitúe unha vantaxe comparativa respecto a outros territorios, con menor tradición no debate de propostas e liñas estratéxicas. Tamén se puxo de manifesto a necesidade de implicar a outras Administracións, sobre todo no tocante a infraestruturas e na axilización dos procedementos administrativos. A Costa da Morte segue esperando unha banda larga de Internet. Tamén se constata que a xestión dos polígonos industriais non é homoxénea, o que constitúe unha barreira máis. É o futuro industrial, polo que cómpre conseguir solo máis barato, así como desenvolver unha política de captación de empresas. Falla o modelo e mais uns trámites que disuaden os potenciais emprendedores.

En liña con isto, a vertebración necesita que a autovía sexa xa unha realidade. Temos un problema de permisos e normativas das Administracións superiores, que fan que os procesos se eternicen e en moitos casos fagan desistir das iniciativas de emprego. Isto, común a todo o territorio, faise máis visible no rural, como se as normas se establecesen tendo moi escaso coñecemento do que nel acontece, sen ter en conta quen o mantivo en pé ata o día de hoxe.

A posta en marcha de calquera iniciativa prolóngase no tempo, por máis que todos falen de reducir os tempos e de fiestra única. Onde quedou a administración única?

A Costa da Morte segue a ter iniciativas pioneiras, que nalgún caso morren por esgotamento dos seus promotores. O Camiño dos Faros é un exemplo claro.

Os datos do IGE sobre o descenso da poboación invitan á reflexión.

Constátase unha baixada constante e un envellecemento continuado, así como outro dato máis preocupante: a perda no peso porcentual na provincia. A pirámide de poboación reflicte a falta de relevo xeracional e esta sangría de abandono non se viu freada nin na época de crise da construción, xa que aqueles que marcharon a outras comunidades, como no bum da construción a Canarias, na inmensa maioría, non retornaron. E, no caso dos mozos e mozas con titulación universitaria, buscaron desenvolver a súa vida profesional emigrando a determinados países europeos.

O tecido empresarial está constituído por unha trama esencialmente de pequenas empresas e autónomos, onde o sector servizos gaña peso e, en termos relativos, constátase unha evolución positiva no sector da construción. O sector industrial contráese e perde peso. Tamén se constata o fenómeno global da muda dos costumes no consumo, co auxe do comercio electrónico e das grandes superficies, que está a xerar perdas no sector do comercio, o que fai esencial a adaptación deste ás novas tendencias.

No sector primario, a superficie forestal representa case dous terzos do territorio, e a agraria útil, arredor dunha cuarta parte, destacando a gandería de vacún para a produción de leite, aínda que desapareceron as explotacións máis pequenas. Esta produción non entra na cadea de valor, ao carecer de industrias transformadoras, que son as que crean o valor engadido. É un feito limitador do desenvolvemento do sector. Nin sequera existe un aproveitamento integral do monte.

Na pesca, marisqueo e acuicultura, nos últimos anos redúcense o número de embarcacións e o de permisos da actividade marisqueira.

O sector turístico nos últimos anos tivo un importante auxe, destacando sobre todo o aumento de prazas en albergues (o Camiño) e en vivendas de uso turístico. Tamén son destacables a apertura do parador e iniciativas turísticas singulares de calidade que poñen en valor a Costa da Morte. O Xeodestino conta cun plan de acción.

A zona ten unha débil estrutura empresarial, severas carencias tecnolóxicas e de comunicación, unha poboación envellecida e unha economía cunha certa dependencia do turismo estacional. Pero tamén ten importantes valores paisaxísticos, culturais e gastronómicos, como recursos encravados en medios naturais cunha excelente calidade ambiental. E recursos potenciais na terra, na gandería, na actividade forestal, no mar, na artesanía e no seu rico patrimonio. E a marca Costa da Morte está compartida e interiorizada en todo o territorio, e xunto con outras, como é o caso Fisterra son inputs coñecidos en todo o mundo.

María Dolores Pena é a presidenta da Asociación de Profesionais de Desenvolvemento Local de Galicia (Afiprodel). 

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
0 votos
Comentarios

Costa da Morte: unha visión socioeconómica