Manoel Baña Castro: «A vida é un cambio constante»

A VIVA VOZ | O profesor e psicólogo, nacido en Zas, deixa a Universidade da Coruña despois de case 30 anos para dar clase na Facultade de Educación de Lugo


Carballo / La Voz

Manoel Baña Castro leva desde 1995 traballando no ámbito da inclusión, aínda que, nos seus inicios no mundo laboral este campo era denominado como «participación». Naceu en Zas en 1959, e a día de hoxe considérase unha «persoa ambulante», xa que a súa vida transcorre entre este municipio da Costa da Morte, Mondoñedo, onde casou, e A Coruña.

Na cidade herculina é onde leva traballando todos estes anos, no departamento de Psicoloxía Evolutiva da Facultade de Ciencias da Educación da Universidade da Coruña. Agora, o mesmo departamento do campus de Lugo, dependente da Universidade de Santiago de Compostela, convértese no seu novo reto.

-A que se debe este cambio?

-Ofrecéronme a posibilidade, e eu creo nos sinais, en que as cousas acontecen por algún motivo. Pareceume un bo momento para cambiar e iniciar novos proxectos, madurar outros, iniciarme con xente nova... Deixo atrás cousas moi boas e algunhas menos boas, pero eu creo que a vida é iso, oportunidades que van xurdindo. A vida é un cambio constante, pero é necesario que un o queira asumir e queira enfrontarse a estes cambios.

-Leva vostede toda a vida formando parte deste mundo da inclusión.

-Si, e creo que a xente debe participar. Quero crer na capacidade das persoas e naquilo que me dicía un mestre cando era pequeno: «cultiva o bo, porque o malo xa está aí». Todos temos defectos, pero creo que intentar dar o mellor de nós ten a súa recompensa. Miña nai dime que sempre estou sorrindo, e eu creo que iso é o que temos que xerar. Iso é a intelixencia emocional: recibes o que dás, e temos que preocuparnos de dar, non de recibir. Eu vexo que, en xeral, pasa o contrario; a xente está moito máis pendente do que recibe.

-Tamén é unha cuestión de empatía.

-Si, a inclusión pasa por moitas cousas. Eu teño a sorte de ter amigos que están continuamente achegando cousas e facéndome pensar, e teño esa capacidade de crer nas persoas, e que cada un pode mellorar sempre. Trátase de superar eses medos que nos caracterizan e todas as inseguridades. A vida está para vivila, con todo o bo e todo o malo. Outra das cousas coas que traballo é a avaliación de mellora: intentar mellorar sempre. O medo é bo, pero non pode impedirnos vivir. Equivocarse forma parte da aprendizaxe. Un non pode ter medo a equivocarse. Cometemos o erro de educar mal; deberiamos recuperar a aprendizaxe a partir do erro: permitir que os alumnos analicen os seus erros e aprendan deles.

-Hai un avance na sociedade de cara á inclusión?

-Non é fácil, a inclusión é un proceso sempre en vixilancia. Cando baixas os niveis de vixilancia aparece a inclusión. Temos que aprender a convivir con todos, e as familias xogan un papel fundamental niso. Temos que pensar que igual non estamos facendo todo o que deberiamos ao ensinar os valores fundamentais. Din que a intelixencia é a capacidade de adaptarse ao mundo, pero tamén a capacidade de modificar o mundo para vivir nel. A nosa forza está en crer no ser humano e convivir con el aceptando as diferenzas. Temos que ensinar aos nenos o respecto polos demais e a quererse a un mesmo, porque detrás de todo isto xorden as inseguridades. Cando me preguntan como se cambia o mundo sempre digo que o primeiro que temos que cambiar é a nosa propia vida.

-Ata que punto é negativa a sobreprotección?

-Sempre digo aos pais que non poden sobreprotexer os nenos. Eu non quero que alguén se faga débil polas miñas debilidades, senón que teño que aprender a facerme forte. A sobreprotección o que fai é todo o contrario. Se protexes a alguén esa persoa non vai ver a necesidade de facerse forte, e se non a ve perde a capacidade para desenvolver certos mecanismos. O que temos que buscar é a estimulación. Trátase de aprender a pensar o que queres na túa vida.

-Que papel xogan as asociacións dedicadas a fomentar a inclusión?

-Axudan a que as persoas poidan decidir por elas mesmas. Para iso, hai que darlles a oportunidade de tomar decisións e ensinarlles a asumir as consecuencias destas e a aprender dos seus erros. A vida é un cúmulo de accidentes dos que temos que aprender.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
1 votos
Comentarios

Manoel Baña Castro: «A vida é un cambio constante»