«O cambio climático impide coñecer con precisión os ciclos da velutina»

Nada en Lalín, Cristina González, alumna da Formación de Apicultura na EFA Fonteboa, acaba de recibir a cualificación máxima co seu proxecto de fin de grao en Enxeñaría Agraria


Carballo / La Voz

Cristina González Abeledo desprázase habitualmente ata Coristanco dende o seu Lalín natal para formar parte do Programa de Formación Apícola impartido Centro de Promoción Rural EFA Fonteboa. Recentemente presentou no campus de Ourense (Universidade de Vigo) o seu proxecto de fin de grao en Enxeñaría Agraria, un traballo que titulou A vespa velutina: a descrición das características dos seus niños e co que obtivo unha cualificación de 10. De todo isto falou no espazo Voces do Agro, emitido cada luns en Radio Voz Bergantiños.

-Xa hai algún tempo que a velutina nos acompaña. Cando chegou a Galicia?

-No 2010 entrou a España, e en Galicia tivo en 2012 dúas entradas: unha polo norte, por Lugo; e outra por Vigo. Así se explica a rápida expansión que tivo na nosa comunidade.

-De onde vén?

-É nativa do suroeste asiático e o primeiro avistamento en Europa foi no 2004, en Francia. Crese que chegou ao continente por vía marítima, nun barco cargado de mercancía que proviña de China.

-É unha especie invasora da que se están facendo múltiples estudos e investigacións.

-Si, aínda que os métodos que hai son insuficientes. Está a retirada dos niños, e tamén o trampeo -que eu mesma tamén o fago- pero, ademais de pillar ás raíñas velutinas, tamén atrapas outros insectos que teñen un rol importante no ecosistema, o que xera efectos negativos. É un campo no que temos que seguir investigando moito, para dar con métodos selectivos coa vespa e que sexan máis eficaces. Dunha raíña poden saír, ao final do ciclo, outras cincocentas, de aí a importancia de eliminar todas as que se poidan.

-Dos 313 concellos galegos, hai algún que se salve da colonización deste insecto?

-Segundo os últimos datos proporcionados pola Xunta en 2018, en teoría son 50 os municipios nos que aínda non se fixo ningún avistamento. Tamén pode ser que haxa máis ou menos alarma por parte da poboación, que os niños non estean visibles... Ata hai pouco, por exemplo, as árbores non permitían ver con claridade as colmeas; pero agora, coa caída das follas, xa se ven máis.

-Os datos cos que está máis familiarizada son os que corresponden á provincia de Ourense.

-Si, a esa provincia chegou a vespa a finais do 2015, principios do 2016. Nese primeiro ano localizáronse 6 niños; no 2017 foron 110 e no ano 2018, 159. Todos eles en relación ás primeiras parroquias invadidas. Veu para quedarse, dende logo.

-A estrutura e características dos niños son ben particulares.

-Habitualmente fanos en torno a cursos fluviais, para ter a cantidade de auga necesaria para mascar e facer unha especie de polpa que elaboran coas cascas ou follas das árbores. Con esa polpa moldean as colmeas.

-Tamén chama a atención o gran tamaño das colmeas.

-Si, os niños primarios son pequeniños, pero cando a colonia vai medrando e fan un secundario si que adquiren uns tamaños considerables. Dos 18 niños que estudamos, o seu perímetro variou nun rango de 90 centímetros: os máis grandes tiña 162 e o mínimo, 72. En canto á altura, creo lembrar que o máis alto tería uns 75 centímetros; e o máis pequeno, 24. En canto aos panais, houbo niños de 11 e de 3, que eran os que menos tiñan.

-Cantos se levan retirado en Galicia, máis ou menos?

-Máis de 24.000 o ano pasado.

-No seu caso, estudaron 18 de diferentes zonas de Galicia.

-Así é. Estudamos niños do interior, e tamén da zona costeira: de Lalín, Dodro, Ribeira, Ourense, Bandeira... Investigamos durante aproximadamente un ano e medio, para obter datos reais.

-Cal é o momento idóneo e máis efectivo para retirar as colmeas?

-O ideal sería durante a noite, ou a mañá cedo, antes de que saian as vespas. Pero os horarios laborais son os que son, e tampouco se lle vai mandar á xente estar de noite, con pouca visibilidade, retirando niños.

-Cal é a conclusión máis sorprendente que sacaron despois do seu estudo?

-Existen diferenzas na alimentación das vespas da costa respecto ás do interior. No primeiro caso atopamos eucalipto e hedra, ademais de moitos tipos polínicos. E en canto ás velutinas de interior, predominaba a hedra, pero tamén había moita presenza de castaña sativa e dente de león.

-Están aletargadas as vespas ata o comezo da primavera?

-Si e non. Preto de onde eu vivo hai aínda un niño activo. A velutina ten un ciclo que depende das temperaturas, e o cambio climático non nos permite saber con precisión en que situación está.

A trampa máis eficaz

Di Cristina que a trampa que mellor lle funcionou foi unha elaborada con viño branco, zume de arandos e azucre. Tamén probou con vermú, unha trampa que, di, foi máis «selectiva» e na que non caeron tantos insectos.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
3 votos
Comentarios

«O cambio climático impide coñecer con precisión os ciclos da velutina»