Bergantiños, mundo de alimento oral

cándido pazó

CARBALLO

SANDRA ALONSO

«(...) Pero é chegar, baixar do coche, e son os ouvidos os que comezan a traballar. Expresións, palabras e xeitos que me sorprenden. Algunhas por descoñecidas para un galegófono das Rías Baixas, e outras porque, coñecéndoas só como material de dicionario, é aquí onde descubro que están ou seguen vivas (...)»

19 feb 2017 . Actualizado a las 05:00 h.

Aínda que nunca rematei a carreira, en sentido etimolóxico eu sempre fun un filólogo. Un amante das palabras. Contan que de neno tiña o costume de rumialas. Cando unha palabra me producía unha sensación especial, ou accionaba en min algún resorte evocativo, repetíaa moitas veces en voz baixa, nun eco inconsciente, pero que, para estrañeza ou burla do meu entorno, non pasaba desapercibido. Hoxe inda o fago nalgunhas ocasións, mais procuro que non se note, cousa que, segundo os meus achegados, non sempre consigo. Dixen rumiar porque os pequenos movementos de labios e mandíbula que supón esta miña teima parécense aos dos ruminantes. Pero tamén podería dicir saborear, como quen cata un viño, remexéndoo na boca para topar e sentir todas e cada unha das súas notas.

Todo isto vén a conto de que na miña gorentosa colección de palabras eco, de termos saborosos, hai unha que para este escrito resulta nomeadamente acaída: Bergantiños. Se cadra é por ese son diminutivo tan caro ás bocas e ouvidos galegos, mais o caso é que é unha desas palabras que cómpre e presta saborear.

Antes de ser un asiduo da bisbarra carballesa xa era un catador da sonoridade do nome desta comarca. Pero cando comecei a frecuentala descubrín que a cousa non quedaba aí. Que Bergantiños ademais de contido era continente: de sonoridades, de palabras eco, de expresións curiosas para rumiar. De lingua viva.