Touriñán, proxector e lente

«Declárome paisaxe literaria: música do poema que xamais desemboca»


Ningún cabo estivo tan lonxe da terra. Ninguén desenredou con tal ímpeto a cordura. Como Touriñán; lategazo rochoso nas costas do océano, proxectil dun lance sen tanza. Directo á nube na que vivo; chovendo versos, zoando voces, maquillada tras o anteface do solpor.

Non son quen de baixar á realidade. Pero se puidera, faríao a través da escrita, entre os arneses das letras. E en Touriñán; o trapecio litoral máis próximo á ficción. Se puidera, faríao por ti, que me les, agora.

Así. Grafema a grafema, promontorio a través. Só sobre esta fin do mundo, onde prendín raíces, me atrevo a pendurar a miña árbore xenealóxica; nas follas caducas dun xornal. Segunda rama á dereita.

Avoa materna: señora Lema Touriñán, natural de Viseo (Morquintián-Muxía). Avó paterno: señor Rial Moreira, nado en Loalo (Frixe-Muxía). Nove topónimos autóctonos en dous nomes propios. Nove, como as veces que cómpre pasar pola Pedra dos Cadrís.

Na vila da Barca ancoraron toda a súa onomástica os ascendentes citados. Ela aos doce anos, entre os estantes do comercio dos Toba, con quen coseu un parentesco perenne. E el pouco tempo máis tarde, cando iniciaron un novo negocio e outros proxectos comúns.

Outros proxectos. Proxectar? Proxector! O Faro Touriñán é un proxector. A través del admiro a biografía dos meus avós; en fotogramas fílmicos. No cinemascope da Costa da Morte. Reconstrúo, secuencia a secuencia, o discorrer de dous personaxes que nunca cheguei a coñecer. Romaría de Chorente; cine de Engracia; o baile do sábado; feira en Quintáns; marisco por Rivadulla; pesca na ría; caladoiro, Facho con Cachelmo, congrio, badexo, Enseada de Cuño, Cabo Touriñán!

Flashfoward! Prolepse!

Vexo a realidade pola lente intermitente de Touriñán. Con omnisciencia torreira, pestanexando carruseis de superoito. Para que a voz en off do nordés me revele os negativos da identidade?

Son: PAISAXE!

Xeográfica: recito, con lingua pétrea, a area das praias desertas, cuspindo, oclusiva, escuma atlántica. Rebento, a cada fonema, infartos de temporal! A miña pelve arrola os tombos da rexión que me naufraga nos cantís! Bergantiños, Muros, Soneira, Fisterra. Rial, Lema, Toba, Touriñán!

Son paisaxe humana: a complicidade dos nosos avós no sorriso que ti e eu cruzamos agora, co acento do seu recordo entre os dentes. Habito a danza das verbenas comunitarias, emerxendo nas cadeiras veciñas, abaladas con forza lendaria! Como as conversas que tendemos neste horizonte costeiro. Entre o Illote do Castelo e a Laxa de Touriñán!

En Touriñán declárome paisaxe literaria: música do poema que xamais desemboca. Vento bicado por tantas gorxas como furnas abismais, roncar de metáfora gráfica. Mais tamén aturuxo aéreo, libre de rizóns e partituras. Banda sonora popular!

Cantar de Diplomáticos e Peón, nos beizos dos descendentes que a nosa película paira: «Miña nai deume os camiños / o meu pai deixoume o mar / non tiñan máis que deixarme / nin eu penso máis deixar».

Que o cinematógrafo de Touriñán! Para rodar as secuencias das sucesivas xeracións na pantalla cardíaca da Costa da Morte! Percutir que nos acompasa o pulso ao lampexo luar do faro. En Touriñán! Onde peta o último raio de sol da Europa continental. 3, 2, 1: ACCIÓN!

Rosalía Fernández Rial (Carballo-Muxía, 1988) é, sobre todo, escritora, en especial de poesía. Faceta que combina con diversos proxectos escénicos, tras licenciarse en Filoloxía pola USC e mentres investiga no ámbito da didáctica. Ten publicados varios poemarios individuais, «En clave de sol» (2009), «Átonos» (2011), «Vinte en escena» (2012), «Ningún amante sabe conducir» (2014); unha guía poética pola Costa da Morte en colaboración con Xan Fernández, titulada «Un mar de sensacións «(2012) e relatos curtos en volumes colectivos como «Follas de Carballo» (2011) ou «Contos de Taberna (2014).

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
3 votos

Touriñán, proxector e lente