A xeometría das bostas

Gonzalo Trasbach
Gonzalo Trasbach (IN) SOMNIUM

RIBEIRA

21 may 2023 . Actualizado a las 05:00 h.

Na media tarde, chuvia tan fina coma se orballase. Camiñas e estreméceste. Arrancas a andaina no campo de Ordenario. Na metade da costa de terra barrosa sentes a fatiga. Estás en Mougáns e vas na dirección dos Chans de Reis. Recuperas forzas mentres falas con tres eguas castañas, dentro dun amplo cercado de arame, nun claro entre a extensa plantación de eucaliptos, espigadas árbores que miran cara ao ceo coa boca aberta para beber a auga que cae dun firmamento empedrado de nubes gris escuro. Pensas que os eucaliptos mudan de pel coma as cobras: tiras da pel vella, colgan das pólas ou están enroscadas na base dos troncos. Mais non sabes se lles pasa coma a outros réptiles, que quedan quietos e perden a visión mentres dura o cambio. Para sabelo, diste, sería bo consultar o libro do gardabosques alemán Peter Wohlleben, La vida secreta de los árboles.

Nas altas ladeiras da montaña, negras pegadas da furia do lume. Nos outeiros solitarios e nas pedras dos muros, renaceu o mofo. O silencio é tan denso que che roza na cara e nas mans. Escóitanse as delicadas apertas entre as ramas. As follas aplauden suavemente. Os carballos resistiron. Sobreviviron á tormenta do lume. Miúdos paxaros pían entre os arbustos, a ras do chan, nas marxes dos regatos que esvaran polas ladeiras dos montes cara á canle do Coroño.

Paras debaixo dun castiñeiro. Pechas os ollos e ves que algo chora dentro de ti. E comentas en voz baixa: «Ás veces vese máis cos ollos pechados ca se os tiveses ben abertos». Un pouco despois colles o carreiro de herba que che conduce a Loxo de Abaixo. Ao saír da aldea, deteste diante do cano de auga da fonte, que canta na calma da tarde. Escoitando a súa melodía arrimouse a ti a voz da filósofa Simone Weil, que che murmura: «Hai que aprender a escoitar e a pórse no lugar do outro». E respondes: «Isto está moi ben e semella ben certo. Pero non é para nós. A nós o que máis nos gusta é a leña que alimente o lume do noso inferno do igual, do infinito narcisismo no que vivimos».

Entón, fronte desa imaxe, evocaches a austeridade da vosa infancia. Naqueles ditosos días, cando se aproximaba a fantástica data dos Reis Magos, en previsión dun posible tizonazo, fabricabamos o mellor tiratacos do ano e estrenabámolo nese máxico 6 de xaneiro. E faciámolo celebrando unha magnífica batalla campal a base de cocos e landras dos carballos e coas máis grandes gallas da ruda. Eran balas que lastimaban, pero non ferían ninguén. E mentres te recreabas nestas afastadas escenas, atopácheste diante da carballeira de Talló. Na estrada viches os corpos esmagados de dous sapos polas rodas dun coche. Recordades, compañeiros, o canto deste batracio? Crou-crou-crou escoitabamos na escuridade da noite ou na sombra da corredoira. Non simpatizabamos con este bicho de costumes nocturnos. Era rugoso, feo e tiña uns ollos saltóns que non paraban de pestanexar. E ademais expelía un veleno que podía cegar alguén, comentaban.

Xa cerca de Ordenario, nunha leira que semellaba un lenzo pintado de amarelo, había un anuncio cravado nunha estaca cun fondo vermello e letras brancas. Dicía: «Se vende» e debaixo un número de teléfono. E pola contra lembraches a vaca rumiando no atardecer nun prado preto de Brión. O animal fíxoche pensar: «Nos meses de abril e maio, recordades amigos?, xogabamos a saltar entre as bostas que o gando deixaba na corredoira». Vén á túa memoria que liches nun libro que a caca do vacún esperta un enorme xúbilo entre os insectos, pois enxendran xeometrías: enseguida se cobren dunha fina placa quebradiza que conservaba debaixo a humidade primeira. Vós sabiades que secaban axiña e que mesmo se empregaban para selar as portas dos fornos. No voso caso, como o carro cargado de esterco saía de diante do cuberto, como contraste, o aire recendía a xasmín, que estaba plantado diante da casa.