Francisco Ruiz Mariño: «No mar arriscas o pelexo por salvar a outros»

En dúas ocasións puxo a súa vida en perigo para rescatar a mariñeiros, pero non se arrepinte


ribeira / la voz

Os tempos mudaron, e agora o lugar de nacemento non é motivo suficiente para marcar o camiño profesional dunha persoa, pero antes o feito de chegar ao mundo a carón dun porto pesqueiro era determinante. Francisco Ruiz Mariño sábeo ben. É de Castiñeiras (Ribeira) e desde ben pequeno pasaba as horas na dársena, entre os barcos que tiñan seu pai e seus tíos. Nunca planeou pola súa cabeza outra idea que non fora a de enrolarse nun deles, e con 12 anos xa sucaba as augas da costa fisterrá nos períodos de vacacións. Con 14 era fixo na tripulación do palangreiro que capitaneaba o seu proxenitor: «Hoxe en día consideraríase maltrato, pero daquela era o que había, e tamén gustaba. Eu estaba con varios mozos da miña idade e había harmonía entre nós».

O único que lembra con amargura daquelas primeiras travesías son os malos momentos que pasaba cando o tempo non axudaba e as ondas elevaban perigosamente o barco: «Mareábame, e téñoo pasado realmente mal, pero había que tragar a saliva para non ser tan covarde coma o compañeiro». Cando adquiriu experiencia mesmo se animou a seguir os pasos de tantos outros que atravesaban o charco á procura dunha fortuna maior: «Andei un tempo ao arrastre no Atlántico Sur, pero a morriña tirou por min e volvín».

Mercou o Sievil, o barco que o acompañou ata que hai pouco, feitos os 63 anos e con médico século de traxectoria mariña ás súas costas, Fran Ruiz decidiu xubilarse: «O meu fillo non quixo asumir tantas responsabilidades e tiven que vender. El anda ao mar, pero nun barco máis pequeno». Non lle recrimina a decisión tomada, consciente de que non corren bos tempos para os armadores: «O panorama está crítico, porque non hai quen queira ir ao mar, menos mal que hai catro inmigrantes aos que enrolar. Xubílanse os vellos, cada vez hai menos natalidade e os que nacen non queren este traballo. Como moito, estudan para andar en barcos máis grandes».

Balance positivo

O balance final que fai el da súa vida como mariñeiro é positivo: «Quizais aínda quedara algún aniño, pero acabas aburrido, porque todo son trabas. Se traes un rabo de máis, multa, e sempre hai que andar cos papeis a voltas». Aínda que a longa travesía na que se enrolou cando era só un neno tamén lle deixou momentos amargos. Asegura que os peores foron os dous naufraxios que, pese a non sufrir en carne propia, experimentou moi preto. Un ocorreu hai tres décadas. O Sievil estaba á altura de Sagres cando recibiu o aviso de que o Bravo Fachado, outro barco de Ribeira, fora ao fondo: «Eramos os que máis preto estabamos e alá fomos sen pensalo. Conseguimos collelos a todos vivos».

Tamén tivo final feliz o operativo de rescate que Fran Ruiz liderou un ano antes de xubilarse: «Era un mozo que viña da ameixa de Sálvora e foise a pique. Un barco viuno antes ca nós, pero como el estaba no medio da rompente non se atreveu a ir. Nós coñecemos o mar porque o mamamos desde pequenos, así que fomos. Menos mal que o rapaz tiña boa resistencia física, porque doutro xeito xa o traeriamos morto para terra».

Aínda lembra o tremor nas pernas, pero asegura que nos dous casos actuou sen pensar nas consecuencias: «No mar arriscas o pelexo por salvar a outro. Ás veces nin es consciente do risco que corres». Tamén a súa vida estivo nunha ocasión nas mans dos compañeiros. Era un día de inverno cando caeu ao mar, e a piques estivo de sufrir unha hipotermia. Tiña 21 anos e pensou en cambiar de profesión, pero non o fixo: «O mar tírache, porque é o teu medio de vida».

Á caza da quenlla

Cargadas de ledicia regresan á súa mente as xornadas de boa pesca: «O mellor é cando as capturas son abundantes e os prezos elevados. Esa é a gran satisfacción dun patrón, e tamén dun mariñeiro». Cando se refire á etapa dourada da súa traxectoria afloran no seu maxín estampas a unhas vinte millas da costa barbancesa, nun tempo no que participou na pesca de quenllas: «Ías co palangre a flote e ver como coleaba o tiburón era apaixonante». Non só a parte espectacular das campañas quedou gravada na mente deste mariñeiro ribeirense: «Facíanse moitos cartos». Pero cando as capturas pasaron a ser masivas polo interese que espertaban nos países asiáticos as aletas de dita especie reduciuse drasticamente o número de licenzas.

Bos tamén foron no pasado os tempos do polbo: «Hai catro décadas, Castiñeiras era terra de polbeiros. Aquí fomos dos primeiros en andar a esta especie, pero daquela respectábanse as vedas». A medida que o prezo subiu aumentou tamén o número de barcos e caeu a rendibilidade. É unha roda que xira de forma constante neste sector, un factor contra o que profesionais como Fran Ruiz se afixeron a lidar, pero que nunca puido coa atracción que esperta o mar.

O polbo, o rei

Aínda que -como bo home de mar que é- Fran Ruiz dálle a benvida na súa mesa a calquera especie pesqueira, sente predilección polo polbo. En calquera caso, lembra que todos os peixes teñen a súa época: «A raia en xaneiro é coma o carneiro». Para a actual, non dubida en recomendar unha boa sardiñada

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
2 votos
Comentarios

Francisco Ruiz Mariño: «No mar arriscas o pelexo por salvar a outros»