Noia, contra Rodrigo de Luna

O arcebispo de Santiago foi acusado de causar males, roubos e estragos

Hospital de Adentro, co escudo de Rodrigo de Luna na fachada
Hospital de Adentro, co escudo de Rodrigo de Luna na fachada

O 7 de xuño de 1458 congregouse ante o altar maior do mosteiro compostelán de San Paio de Antealtares unha Irmandade integrada pola nobreza da Terra de Santiago, os representantes do concello desta cidade e os procuradores de Noia e Muros. Os reunidos falaron dos males, roubos e estragos que sufrían por causa de «algunos señores poderosos, en especial, don Rodrigo de Luna, arçobispo de Santiago».

Entre os representantes da nobreza laica atopábanse dúas importantes figuras galegas: Pedro Álvarez Osorio, conde de Trastamara, e Rodrigo Ianes Moscoso, que controlaba dende as ameas do seu castelo de Altamira as terras da Amaía, e gardaba parentesco con varios fidalgos da bisbarra -como os Mariño Lobeira e os Caamaño­- e alianzas comerciais co maior terratenente da zona, o mosteiro de Toxos Outos.

A Irmandade dos concellos e vilas das terras pertencentes á Mitra Compostelá, formando unha liga antiarcebispal, asinaron un programa de acción política -Manifesto de Antealtares- que comezaba recordando de maneira solemne os tres imperativos morais que debía gardar calquera persoa: Todo home é obrigado a morrer por tres cousas: a primeira, pola súa Lei; a segunda, polo El Rei; a terceira, pola cousa pública da súa cidade e liberdade dela.

Inimigos mutuos

Despois de acordar que «non seremos inimigos de nós mesmos», pactaron un extenso compromiso que comezaba apelando á necesidade de facer respectar a xustiza e tutelar con todos os medios a autoridade e atribucións da Coroa.

Máis adiante falaban da obriga de asegurar a orde e a seguridade nas terras dominadas polos funcionarios da Terra de Santiago: Non protexer os malfeitores en prexuízo dos estipulantes e protexer as cidades e vilas asinantes no seu mercado, especialmente no caso de impago de débedas.

Tamén indicaban que non se debían fomentar os preitos e querelas entre vasalos da nobreza e dos concellos da Irmandade. Malia que estaban sometidos aos rexos ditados da poderosa Mitra, indicaban que se debía respectar a xurisdición eclesiástica.

Tendo en conta os abusos cometidos polos cabaleiros, solicitaban que os nobres e as súas xentes non pedisen pousada nas vilas e non se introducisen en cidades e vilas persoas poderosas nin permanecer nelas por máis de tres días e non se empregase a forza contra os veciños. Finalmente, antes de establecer que a Irmandade obrigase a respectar o pactado, sen rescindir ningunha decisión, e que ningún dos asinantes debía pactar por separado co arcebispo de Santiago, expresaban que todos «los visinnos del julgado de noya e alfos de muros entren en la dicha» irmandade.

A partir deste manifesto reivindicativo, a vila de Noia estivo sometida á presión exercida pola clase nobiliaria laica, á Mitra Compostelá e ao rei Henrique IV de Castela. A alta nobreza galega, representada nesta época polos Moscoso, os Osorio e Soutomaior, e que tiña como principal propósito diminuír os poderes dos prelados da cidade do Apóstolo, non terían ningún inconveniente en apoiar as xentes de Noia aproveitando que o arcebispo Rodrigo de Luna estaba na guerra de Granada. Cando regresou, vendo que as portas da cidade de Santiago estaban fechadas, refuxiouse en Pontevedra.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
0 votos
Comentarios

Noia, contra Rodrigo de Luna