Francisca Rey Martínez, unha Dama do Teatro: «Actuar sempre foi algo totalmente desinteresado para min»

ENCARNA PEGO

BARBANZA

abraldes

É unha das actrices máis premiadas do Grupo de Teatro de Ribeira

28 nov 2020 . Actualizado a las 05:00 h.

Hoxe queremos destacar o traballo que leva facendo o Grupo Municipal de Teatro de Ribeira desde a súa formación, hai uns 25 anos, baixo a dirección de Segundo Durán, Chiqui, e especialmente convidamos a unha das súas actrices máis veteranas e premiadas, Francisca Rey Martínez. Unha muller que pasou a dureza da Guerra Civil e da posguerra, e que logo de traballar duro aquí e no estranxeiro, leva moitos anos gozando do teatro -a súa gran paixón, xunto coa poesía-, e agasallándonos con interpretacións maxistrais, polo cal podemos dicir que é «unha Dama do Teatro».

-Francisca, fálanos dos teus inicios teatrais.

-Eu sempre fun moi activa. E cando se formou o Grupo de Teatro da Terceira Idade, alá polo 1995, fun das primeiras en apuntarme. Gustábame ser puntual nos ensaios e levaba todo o papel aprendido coma unha profesional. Amaba e vivía por e para a arte da escena, con moitísima dedicación. Logo, fusionáronse este grupo e o dos máis novos, que botaba a andar, o que nos permitiu ampliar rexistros e obras a todo o grupo.

-Como vivías o teatro por dentro?

-Actuar sempre foi algo totalmente desinteresado para min. Notaba que me entregaba en corpo e alma ao público presente, sen máis premio ca o aplauso entusiasta. Moverme, mirar, quedar en silencio -algo moi importante e difícil de conseguir no escenario- sempre o tiven presente; e iso creo que non se aprende, iso é un don co que nacemos. As musas do teatro escolléronme para acompañarme na comedia ou no drama.

-Representaches moitas obras?

-Co grupo participamos en numerosas representacións, recollidas na prensa, entre as cales podo citar algunhas: O enfermo imaxinario, A voda de Esganarello, Recital antolóxico de Lorca, O velorio, O achado do castro... E recordo con cariño Sicutry, de protagonista, a vida dunha prostituta que, co paso do tempo, se dá conta do seu deterioro físico e poder seguir obtendo os favores que a xuventude me regalara sendo, ao mesmo tempo, cantante dun cabaré. Por nosotras, animada compañeira de xogos e andanzas dun grupo de amigas comprometidas sempre en ver o lado positivo da vida. A barca sen pescador: aquí, o meu papel era o dunha nai que loita por equilibrar o mundo da súa filla, cando o seu home é asasinado. Cousas, de Castelao. Pero de todas elas, talvez a que máis éxito lle reportou ao grupo foi La casa de Bernarda Alba, representada por todas partes, onde eu facía de nai desmemoriada e desorientada dunha Bernarda amargada e tirana. Con este papel conseguín un premio nun festival madrileño, en Rivas-VaciaMadrid, e recoñecementos en varias cidades españolas. Ademais, participamos no certame do Centro Calvo Sotelo da Coruña, fixemos varias representación en Adeje (Canarias), coa Antoloxía de Lorca e Sicutry, e noutros lugares de España e Galicia.

-Como levas iso do éxito?

-Recordo as palabras de Chiqui Durán. Dicía que triunfar no mundo do teatro, en contra do que moitos pensan, non é exactamente o éxito. Alguén que triunfa plenamente e se sente recompensado polo resultado do seu traballo é quen dorme cada día coa satisfacción de ter dado o mellor de si mesmo. E logo, a maiores, vai a valoración que se fai desde o patio de butacas. Esa sempre será a recompensa que, quen triúnfe, leve á casa. E a min non me gusta presumir; debemos levalo con humildade publicamente, inda que nos esmeremos en facelo o mellor posible encima das táboas. Ademais, non hai papeis insignificantes nin grandes senón actores e actrices capaces ou incapaces. E moito traballo e ilusión.

Se é unha sorte ter tan cerca de nós a Francisca gozando dos seus traballos dentro do Grupo Municipal de Teatro de Ribeira, non é menos certo que o mundo perde a oportunidade de ter una figura que sería internacional, se esta cidade fose Hollywood.

-E que tal o traballo do grupo?

-Xustamente La casa de Bernarda Alba regaloulle ao mundo a ocasión de coñecer a valía do grupo que encerra moito máis do que se aprecia desde a butaca dun teatro, e deulle tamén a oportunidade de recompensar publicamente o traballo de todas as actrices da compañía, agasallando cos dous únicos premios reservados aos papeis femininos no Festival Nacional de Teatro Aficionado do municipio antes mencionado, de Rivas-Vaciamadrid, as Franciscas da compañía… Francisca Rey (mellor actriz de reparto) e Kica Fernández (mellor actriz protagonista). Destacar a gran actuación de Gloria Lijó no papel de Bernarda.

Como afeccionados ao teatro de calidade, non temos palabras para agradecer o traballo deste grupo, e especialmente para definir a Francisca cando coa convivencia e co cariño se converte en, case, imprescindible na vida de alguén. E o grupo de teatro de Ribeira é un envoltorio de imprescindibles para o cal, Francisca é moito máis ca iso. Porque ela mesma é teatro. Iso dicímolo nós.