As páxinas na fronteira da literatura e o ensino

David Pérez ven de gañar o Premio Merlín de Narrativa Infantil con «Todo o tempo do mundo» 


ribeira / la voz

Os motivos que levan a un escritor a mergullar o bico da pluma no cálamo por primeira vez son infinitos. Odio, amor, insubmisión, desafogo, defensa dunha causa, incluso a fama... mais non coñezo ningunha historia na que este acto sexa tomado á lixeira. Sen embargo, para comprender a razón de David Pérez Iglesias (Seares de Abaixo, 1962) hai que retroceder décadas atrás.

Cando o amiense cursaba oitavo de EXB non existían as clases de galego. Pero no seu centro educativo, o profesor de inglés Fernando Diéguez comezara a arroupalos cos clásicos da literatura de Galicia, ata puxeron en marcha unha revista escolar neste idioma, Eidos. No mesmo ano que se lle dedicaba o Día das Letras Galegas a Ramón Cabanillas, solicitaran unha colaboración a un Ramón Otero Pedrayo no ocaso da súa vida.

Un día o docente chegou e anunciou o falecemento do autor de Os camiños da vida laiándose: «Nunca nos chegará o artigo». Tres días despois recibiron unha carta de tres páxinas cuxas primeiras liñas versaban «estou vello, tristeiro e cansado». Como se se tratase dunha especie de promesa, David Pérez decidiu que o seu camiño na vida pasaría por estudar Filoloxía Galega.

Hoxe, a súa última novela, Todo o tempo do mundo, foi seleccionada como gañadora do Premio Merlín de Narrativa Infantil 2016, enmarcada nos galardóns que entrega a editorial Xerais.

Primeira páxina

O agora profesor de lingua e literatura galega no IES Porto do Son, dende hai 20 anos, medrou a cabalo entre a aldea de Ceares e a compostelá de Brins. Vivía nunha casa de labradores, aínda que esta albergaba unha antiga e pequena biblioteca, posiblemente pertencente a algún párroco. Nos seus estantes había dúas editio princeps españolas de novelas de Alejandro Dumas, así coma unha versión do Quixote.

Pouco a pouco a súa curiosidade foi aumentando, ata o punto de que cando abriu a biblioteca 33 na rúa Nova matriculouse co número 55 do carné. Con 15 anos era habitual velo nas series de recitais poéticos ou nos Xoves Teatrais, sendo sempre o máis mozo de todo o público, saudando a Celso Emilio Ferreiro ou a Xosé Luís Méndez Ferrín.

«A miña formación neses anos máis que escolar foi na rúa», explicou Pérez, que empezaba a relacionarse con autores como Helena Villar, Eusebio Lorenzo, Paulino Vázquez ou Antón Avilés de Taramancos. Despois chegaron os primeiros números da revista Dorna e os poemarios. Tras rematar a carreira en Santiago, antes de dar clase foi axustador en tarefas de dobraxe.

As aulas de Chantada, Moaña, Vigo foron algúns dos destinos previos á súa chegada a Porto do Son. «Dar clase é máis un arte que unha técnica», con esa premisa quedaba abraiado ante o carácter dos estudantes sonenses, ou «reservas lingüísticas andantes», que facilitaron unhas clases distintas ás doutros institutos. Incluso tres televisións chegaron a gravar varias sesións.

O premio real

Podería dicirse que este escritor fixo pleno en cada publicación, pois todo o que lle foi editado acabou obtendo un recoñecemento. Pero David Pérez non atopa recompensa en ningún premio, pois relativiza cada un deles. A verdadeira causa radica en Estación término, o conxunto de relatos que escribira para seu fillo. Pero tamén ten unha filla.

O fío condutor de Todo o tempo do mundo é a relación dunha pequena e o seu avó que se ten que quedar uns días con el na aldea, da que é o último habitante, antes de marchar definitivamente de Galicia. Aínda que satisfai a petición da súa rapaza, non é unha narración autobiográfica. Como a carta de Otero Pedrayo, cumpre unha promesa.

«A literatura infantil é literatura de adultos que os nenos poden ler», con esa fundamentación o xurado de Xerais acertaba completamente na descrición dun discurso serio e maduro. Nunca se tratou dunha obra redactada para rapaces: «Para min escribir este libro tivo sentido porque foi unha especie de regalo ou ofrenda e iso ten moito que ver co que é a literatura», sentenciou Pérez.

Pasarán meses ata a edición final. Mentres tanto, aquel adolescente que gañara 10.000 pesetas nun certame literario e correra a gastalo todo en libros, non ten visos de pousar a pluma. Aínda ten todo o tempo do mundo.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
5 votos
Comentarios

As páxinas na fronteira da literatura e o ensino