Javier García: «Hai que incorporar á aula realidades como o TikTok»

Pedagogo, mestre e coordinador TIC, cre que a parte humana é sempre a máis importante: «A mirada do mestre ten que baixar aos nenos»


redacción / la voz

Hai algo que non debe faltar nunha aula innovadora, «a mirada do mestre», sorprende o pedagogo da Illa de Arousa Javier García, hoxe profesor e coordinador TIC no CEIP Torre Illa, que foi quen de levar o modelo finlandés ao colexio público de San Miguel de Deiro, en Vilanova. «A tecnoloxía axudounos á transformación metodolóxica deste centro. Abriu un abano de posibilidades», asegura. «A tecnoloxía ofrece unha inmensidade de oportunidades a nivel educativo. A escola debe acompañar á sociedade; e para iso é preciso que dende a escola coñezamos as súas potencialidades e os riscos. Hai que formar ao alumnado no seu uso crítico e responsable», afirma.

-Cal debe ser o criterio no seu uso como ferramenta educativa?

-Hai que respectar unha serie de principios, que eu recollo nun decálogo. Unha das normas deste é que as TIC non teñen a exclusiva, só deben sumar, sumar para entender o mundo que hai aí fóra. O aluminio das rodas dos coches está feito con impresoras 3D, hai que entender como se fai... O alumnado tamén debe ter a oportunidade de usar a tecnoloxía para crear contido propio: unha revista, un vídeo, un xogo, unha aplicación, mapas de xeolocalización... A diferenza é, sobre todo, poder crear, crear coa tecnoloxía, aparte de que exista lapis e papel, ollo.

-É fundamental estar ao día, coñecer as «apps» e as redes que usan os rapaces?

-Nenos de quinto e sexto de primaria están empregando digamos «ilegalmente» redes como TikTok ou Instagram sen formación previa, que creo que a escola ten que incorporar. Na escola debe haber espazos de tempo nos que os nenos teñan a oportunidade de usar esas aplicacións. No eido educativo non se trata de integrar a tecnoloxía per se senón de facelo no acompañamento social que estamos vivindo. Son partidario de que o alumnado coñeza e teña experiencias positivas coa tecnoloxía e que saiba empregalas dun modo responsable. As redes sociais xeran un mundo paralelo nas xeracións máis novas. Se lles ensinamos os seus verdadeiros potenciais e os seus riscos poderemos conformar xeracións de persoas críticas coa información que nelas se ofrece.

-Defende o uso do TikTok?

-Non defendo o uso de TikTok, senón que se incorporen estas realidades á aula, aos proxectos educativos. Pero hai que ter coidado coa apptitis, que eu mesmo tiven, unha enfermidade profesional docente que consiste en facer todo a través de aplicacións informáticas. A parte humana é sempre a máis importante. A mirada do mestre ten que baixar aos nenos. Os docentes debemos devolverlles a mirada aos rapaces. E como di Tonucci, a cidade aos nenos.

«A presencialidade é máis importante que o currículo»

-Que lle ensinou a súa experiencia docente? E a pandemia?

-Que a presencialidade é máis importante que o currículo. Que as cualificacións non definen ao alumnado e non deberan existir en determinadas etapas. Que o acompañamento emocional e as habilidades brandas foron básicas para que os nenos e nenas puidesen seguir o seu proceso educativo dende o fogar. Que as artes son moi importantes. Que a desigualdade social só se compensa con escolas públicas e con apostas claras pola educación pública. Que a excesiva directividade do docente non axuda a aprender. Só a aprobar. Ou que o deseño de proxectos libres onde o alumnado poida dar saída ao seu mundo interior é unha boa ferramenta para axustar a educación aos momentos de non presencialidade.

-Que necesidades ve en dotación tecnolóxica nos colexios de Galicia?

-Moitas. Por exemplo, existen ferramentas que non se poden empregar nos centros por ser consideradas «non libres». Ás veces esa realidade dificulta a integración da tecnoloxía na aula. Os centros deberían ter a suficiente autonomía, sempre baixo o paraugas da esixencia e control público, para decidir a posiblidade de empregar un ou outro modelo de robot, un ou outro software para a edición de vídeo, un ou outro modelo de impresoras 3D...

«A tecnoloxía pode ser compensadora de desigualdades e tamén xeralas»

-O virtual e o humano poden convivir, deben entenderse?

-Si. E a tecnoloxía pode ser compensadora de desigualdades. Cun neno confinado, a tecnoloxía permite que poida facer dende a casa a mesma actividade que se fai na aula. Pero ao tempo que compensa desigualdades tamén as xera. Esta pandemia xerou desigualdades de acceso á educación xustamente por non ter esa tecnoloxía.

-Cales son os retos da transformación dixital dos centros educativos?

-Hai moitos. Aínda é preciso continuar formando ao profesorado. Son partidario da coformación no interior dos centros. Nos centros xa existen persoas formadas neste eido e para min é fundamental o establecemento de espazos e tempos compartidos onde o profesorado poida compartir a súa experiencia na integración tecnolóxica dentro e fóra da aula. A presenza de compañeiros e compañeiras dentro da aula é unha das claves máis importantes para que esa formación se produza dun xeito natural. Pero para iso, evidentemente, é preciso máis tempos e máis recursos persoais.  

-A innovación en educación non pasa só pola tecnoloxía, di. Como innovamos ben, coa máquina ou a aplicación ao servicio da persoa, do pensamento, sen darlle ás costas á vida e á natureza?

-Deixa que os nenos toquen, fagan e falen. Apórtalles formatos para aprender nos que sexan eles os protagonistas. Non esquezas a historia e a formación máis culta das distintas áreas de coñecemento: científica, matemática, literaria…Axuda aos nenos a pensar por si mesmos. Ensina nas habilidades brandas e ten en conta a vertente emocional. Non premies as respostas que esperas, fomenta e premia a diversidade. Deixa facer, con calma… para que saia ben. 

-Como se fai unha boa clase interactiva?

-Hai moitas secuencias didácticas. A min gústame o proxecto libre para solucionar un problema local, design thinking ou «deseñar pensando». Para aprender, os nenos non poden ser só reprodutores dunha información que se transmite no libro (por certo, o libro de Ciencias Naturais de quinto non fala do cambio climático, incrible!). Teñen que ser protagonistas, e usar ferramentas tecnolóxicas non per se, senón as que son necesarias.

Javier García é mestre na Illa de Arousa.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
0 votos
Comentarios

Javier García: «Hai que incorporar á aula realidades como o TikTok»