Éxodo urbano


A crise do covid-19 que estamos a padecer nestes días parece manifestarse de forma desigual nos distintos territorios. O rural galego, malia contar cunha poboación notablemente envellecida, presenta a día de hoxe unha clara menor incidencia do virus con respecto a outras áreas de maior poboación, e todo indica que a dispersión foi o factor que contribuíu en gran medida a evitar a rápida propagación da enfermidade.

Por outra banda, esta crise evidenciou o valor das actividades desenvoltas polo sector primario, cuxa función, cubrindo unha das necesidades máis básicas do ser humano -a alimentación-, non sempre é visible ou recoñecida. O rural acolle dende sempre as actividades deste sector estratéxico, declarado durante a crise como actividade esencial, e que constitúe un piar fundamental para a economía local, xerando renda e emprego. Por todo isto, non debe esquecerse nunca a loita que estes traballadores manteñen na reivindicación da terra, da agricultura e do dereito a obter unha rendibilidade do seu traballo, cuns prezos xustos para a produción.

Pero esta realidade rural non evita que nos esteamos a enfrontar, coma no resto do territorio, a unha grande incerteza, sobre todo no eido da educación, que afecta á parte máis vulnerable da poboación: os nenos e as nenas. Como vai ser a conciliación laboral e familiar? Establecerase a obriga de alternar aulas presenciais e telemáticas? Son os nenos os grandes prexudicados malia non padeceren, en principio, a peor cara do virus?

A educación en liña está a permitir manter a rutina dos e das estudantes, e axuda a continuar, en parte, a súa formación e o seu desenvolvemento nestes duros momentos. Aínda así, a educación presencial parece postularse insubstituíble. Non debe ser outro o lugar senón o colexio, un espazo común e compartido, onde alumnado e profesorado leven a cabo o proceso de ensino-aprendizaxe de forma completa e sen fisuras, compartindo espazo e vivencias, sobre todo nas etapas máis baixas: educación infantil e primaria. Trabada, e outros concellos rurais da contorna, levan décadas perdendo poboación, o que implica unha baixada no número de matrículas de estudantes. Por esta banda, o colexio de Trabada conta con aulas adaptadas a moito máis alumnado do que a día de hoxe ten, o que supón unha grande oportunidade nun momento onde a falta de espazo está a supor problemas noutras vilas máis grandes.

O Concello de Trabada tiña previsto este ano implantar o programa de madrugadores, habendo un número mínimo de demandantes, como un servizo máis que ofrecerlle ás familias, engadido aos programas de conciliación que se fan polas tardes durante o curso escolar, aos campamentos de verán ou á posta en marcha do punto de atención á infancia de 0 a 3 anos.

Sen dúbida, as crises abren ventás de oportunidades. O rural concentra tan só o 12,5 % da poboación española, pero alberga o 80 % do territorio do país. O rural produce alimentos, enerxía… É o pulmón da sociedade, unha sociedade que agora, máis ca nunca, necesita que se garanta a accesibilidade aos servizos públicos e de calidade.

É polo que dende as Administracións públicas temos que garantir centros educativos, servizos sanitarios, sociais… que, en definitiva, teñen moito que ver para que a cidadanía tome a decisión de quedar ou volver ao rural.

Porque é posible que o sucedido nos leve tamén a reflexionar sobre como habitar o territorio. Será a época do éxodo urbano? O ámbito urbano non é sostible, nin o único modelo posible para brindar oportunidades aos cidadáns para desenvolver os seus proxectos vitais.

Por Mayra García Bermúdez Alcaldesa de Trabada. Vogal da comisión de despoboación da Federación Española de Municipios y Provincias

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
4 votos
Comentarios

Éxodo urbano