É o novo vogal de comunicación dos Rexistradores da Propiedade de Galicia e exerce na oficina de Mondoñedo
04 mar 2026 . Actualizado a las 18:23 h.Hai menos de tres anos que Santiago Amor Cacheiro, natural da Coruña, está á fronte do rexistro da propiedade de Mondoñedo. Asegura que está «encantado» na comarca. Recentemente vén de ser nomeado vogal de comunicación e redes do Colexio de Rexistradores de Galicia.
—O servizo que fan os rexistros da propiedade ás veces non é coñecido polos potenciais usuarios.
—É importante abrilo á sociedade, que se saiba mellor o que facemos. Cumprimos a función de garantir que un determinado ben inmoble, sexa unha finca rústica, un piso ou unha praza de garaxe, pertence a unha persoa. Mediante esa acreditación, nós permitimos coñecer quen é o dono dese ben, que se pode vender, donar, mellorar ou ofrecer no caso de estar fronte a unha hipoteca. Así, quen vaia recibir esa propiedade, sexa a través dunha compra ou dunha doazón, da forma que sexa, ou quen teña un dereito sobre ese ben ou vaia celebrar un contrato, vai ter unha garantía e unha maior seguridade xurídica. Protexemos moitas veces a quen non está nunha operación determinada pero si o estará despois, dámoslle certeza sobre de quen é unha propiedade.
—Isto refírese a todas as operacións relativas á propiedade de bens inmobles.
—Así é, tanto nos rústicos como urbanos o rexistro da propiedade é fundamental, é o principio e tamén a fin. Primero soe pedirse unha nota simple para aclarar de quen é a propiedade e que cargas ten. É importante ter os bens inscritos no rexistro, é voluntario pero desexable. Por exemplo, á hora de xestionar unha herdanza, ás veces faltan cousas e acreditando a propiedade un pode aforrarlle problemas aos fillos. Para facer correctamente unha partición é recomendable. En Galicia son habituais as herdanzas en vida, por cuestións fiscais ou pola intención de adiantar patrimonio aos sucesores. Ese tipo de pactos sucesorios son máis doados con esa acreditación. Por outra banda, un banco dificilmente vai conceder unha hipoteca sen ter a certeza sobre a propiedade do ben. Todos queremos unha seguridade, e ademais calquera erro que poida ocorrer no rexistro é asumido polo rexistrador.
—Como cambiou a profesión? En que aspectos se mellorou e en cales se pode mellorar?
—O grande cambio foi a implantación do rexistro electrónico, a dixitalización. A presentación telemática estase a potenciar moito. Iso implicou unha adaptación importante para todos, pero favorece o cumprimento dos prazos e penso que é mellor para todos, sen descoidar por suposto a parte presencial. Por outra banda, gustaríame que, tendo en conta que a normativa é xenérica e cada zona ten as súas peculiaridades, fronte a esta produción normativa tan acelerada, na que estamos todos os días con cousas novas, poideramos dar unha resposta máis pousada aos cidadáns. Pero é certo que imos adaptándonos aos cambios.
—O rexistro da propiedade é un reflexo da sociedade. Cales son as tendencias actuais en materia de vivenda?
—Agora mesmo hai un problema claro de falta de oferta. O rexistro da propiedade de Mondoñedo ten unha parte rústica e outra urbana. Esta última correspóndese principalmente co concello de Foz. Trala época do bum inmobiliario houbo outro período de baixón, no que os pisos estaban moi baratos e había moitos esqueletes. Agora volve rexurdir con forza: practicamente todos os esqueletes están adquiridos ou en marcha para facer vivendas, e hai unha enorme demanda. Estamos percibindo, como consecuencia diso, un incremento das hipotecas. No eido rural é raro que haxa un procedemento hipotecario detrás, pero na propiedade urbana estamos a ver un repunte. En Foz hai un aumento das ventas de primeira man e un enorme mercado de segundas transmisións. Cando eu cheguei non era tan acusado. A operación típica é a venta do piso, do trasteiro e a praza de garaxe, e a hipoteca detrás. Iso vai a máis. A compra de inmobles ao contado, na zona urbana, non é moi significativo.
—Cal é o perfil do comprador?
—Hai moita xente do centro peninsular ou do País Vasco, que ve a Foz como unha oportunidade, porque poden ter pisos de moito nivel a prezos non tan caros como noutros sitios. A Mariña está en alza pero non é unha zona tan saturada.
—Que novas tarefas están a realizar?
—Hai unha tendencia de utilizar notas simples ou marxinais para informar de diversas cuestións, por exemplo a efectos de certificar se un solo nunha finca estivo contaminado ou non. Serven para ver se se desenrolaron nela actividades contaminantes ou non e dese xeito, se se pode utilizar para outras actividades, como edificar ou a agricultura.
—Unha ferramenta é o portal rexistral de emerxencias.
—Reflicte ben a zona exacta onde se produciu unha catástrofe. Aquí en Galicia por desgraza sabemos do que significan os lumes forestais. O rexistro da propiedade, neses casos, delimita ben a zona na que se produciron para a percepción de axudas ou a declaración de zona catastrófica. Nas situacións difíciles ábrese de balde o rexistro. Como traballamos con bases gráficas e cartografía, podemos exercer unha función preventiva de posibles problemas por inundacións. Con anterioridade edificouse en zonas comprometidas e isto pode axudar a evitalo.
—Nos últimos anos disparáronse as vivendas de uso turístico (VUT), e con elas a necesidade dun reconto.
—Pola rentabilidade do alugueiro turístico, moitas vivendas anteriormente destinadas ao arrendamento de longa duración estanse a dedicar ao vacacional. Hai un enorme repunte das VUT, principalmente trala pandemia. Antes era algo anecdótico e agora está a cobrar importancia. Coa asignación do código polo rexistro e co reconto que está a facer a Xunta verifícase que están nun estado axeitado. Só na provincia de Lugo asignamos 2.495 códigos, pero entendemos que ten que haber moitas máis VUT.
—Sobre as herdanzas, fálase moito dos custos e dificultades de herdar. Que perciben vostedes?
—Nesta zona apenas está a haber renuncias a herdar, hai un tráfico xurídico normal.
—Preocupan a okupación e a chamada inquiokupación.
—Este tipo de cuestións soen rematar no xulgado e aí pouco podemos facer. Pero si é certo que como paso previo, o rexistro da propiedade pode ser útil por dúas vías diferentes. Os rexistradores temos competencia para celebrar unha conciliación, un acordo extraxudicial rápido, a lei hipotecaria permítenos facelo. Por outro lado, e aínda que é algo que non moita xente sabe, é posible inscribir o arrendamento no rexistro da propiedade. Iso ofrece máis garantías ao arrendatario para ser mantido no inmoble, pero tamén é útil para o arrendador. O prazo do alugueiro ten que establecerse, e se queda acreditada a caducidade do prazo e a falta de pago, esas certificacións poden constituír unha proba desa inquiokupación, ademais con presunción de veracidade.