Iván Merayo, arqueólogo: «No castro de Sobredo non se fixo máis que comezar a escavar»

Merayo guiará unha visita a un xacemento castrexo do Courel que estudou nos anos 90


Quiroga / la voz

O próximo día 29, o arqueólogo monfortino Iván Merayo guiará unha visita comentada ao castro de Sobredo -no municipio do Courel- que forma parte dun obradoiro de arqueoloxía organizado polo museo xeolóxico de Quiroga. Merayo participou a mediados dos anos noventa nas escavacións deste xacemento, incluídas nun proxecto que comprendeu tamén a limpeza do castro de Vilar e catas arqueolóxicas na mina romana da Toca.

-¿O castro de Sobredo xa foi suficientemente estudado ou habería que escavar máis?

-O que se fixo no seu día non foi máis que comezar a escavar e aínda queda moitísimo por facer. Púxose ao descuberto unha parte das estruturas construtivas e consolidáronse eses elementos para que fosen visitables, pero aquilo foi só unha toma de contacto, por dicilo así. Para extraer todo o que pode dar de si ese xacemento habería que traballar moito máis.

-¿Sábese con certeza en que época estivo habitado?

-Segundo os datos que temos, a ocupación data de entre os séculos II e IV, ou sexa, nunha época de plena romanización. Hai dous niveis arqueolóxicos que corresponden a dúas ocupacións diferentes. Todo indica que o castro quedou abandonado durante un tempo e que despois volveu ser ocupado, pero non sabemos por que puido acontecer iso. É posible que tamén estivese habitado na Alta Idade Media e que fose aproveitado como unha especie de fortaleza.

-Os castros do Courel relaciónanse tradicionalmente coa actividade mineira.

-É lóxico pensar que houbo unha relación, porque na época romana esta era unha zona mineira importante e nótase que a distribución espacial dos castros non é libre, que responde aos intereses do poder imperial. Pero Sobredo non se pode considerar en sentido estrito como un castro de vixilancia. É probable que unha das súas funcións fose a de vixiar a zona, pero era un asentamento importante e os seus habitantes dedicáronse tamén a outras cousas. Sen dúbida houbo ferreiros, porque atopamos un forno e restos de fundición. Iso tamén é lóxico, porque unha zona mineira necesitaría fábricas de ferramentas. Pode definirse como un castro de servizos, como todos os da serra. E seguramente os habitantes tamén desenvolverían actividades de subsistencia: gandería de monte bravo, agricultura, apicultura, recolla de castañas...

-¿Nas escavacións apareceron utensilios ou outras pezas arqueolóxicas?

-Encontramos varios obxectos, como un coitelo, algúns aneis e fragmentos de cerámica castrexa romanizada. Entre estas últimas hai mostras de un tipo de cerámica denominada Melgar de Tera, unhas vasillas de paredes moi finas que se fabricaban a finais do século I. Estas pezas parecen imitacións algo máis tardías dese estilo cerámico.

-¿A arquitectura responde ao modelo típico dos castros da zona?

-A estrutura e modo de distribución das vivendas é igual que a dos demais castros da serra. Por outro lado, este tipo de arquitectura segue o mesmo modelo que o das poboacións tradicionais do Courel que se conservaron ata hoxe. Os materiais utilizados son os mesmos e as necesidades dos habitantes foron tamén as mesmas durante moitos séculos. O castro de Sobredo tiña ademais unhas estruturas defensivas moi importantes. Na entrada hai restos dun bastión de defensa con dúas torres e no centro parece que tamén houbo unha construción alta. Na zona de acceso existiu ademais un sistema defensivo a base de laxes de lousa fincadas no chan, igual que o do castro de Vilamor, aínda que este último está mellor conservado que o de Sobredo, que non se distingue a simple vista. E por outro lado, o castro foi construído sobre socalcos, sobre terreos que foron creados deliberadamente con esa finalidade.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
2 votos

Iván Merayo, arqueólogo: «No castro de Sobredo non se fixo máis que comezar a escavar»