Secciones

Tu edición

O caso do Estado benefactor

La Voz de Galicia

As distintas -e con frecuencia encontradas- teoras que os filsofos foron tecendo para explica-lo Estado, aquilo que ou aspira a se-lo Estado, soen camiar ordenadamente, como nondeixa de ser natural, polos cauces que a historia acerta a construr. A organizacin ideal dos Estados proposta nos textos gregos -A repblica, poltica- resulta, cinguida e precisamente, da formalizacin do contido da polis, e o terrible ferro que salpica as pxinas do Leviatn de Hobbes non mis cousa c imaxe dese poder absoluto na que acabou por converterse o proxecto da ragione di stato renacentista. lei de vida que os homes usen as ferramentas que manexan para medir e compara-lo mundo en torno e, nese senso, a filosofa poltica non ten por que resultar excepcional.

Mesmo as utopas funcionan coma un espello no que, por contraste, se debuxa a imaxe da frmula de Estado de cada momento. Os instantes histricos cambian, certo, pero seu travs aparece sempre o Estado coma un artiluxio condenado a inclur non poucas lacras e demasiados inconvenientes. E eses escollos tern de nivelarse ou sortearse tan s coa esperanza de que a mquina construida poida servir para resolver, con permiso da autoridade, se o tempo e a ocasin o permiten e os deuses nos son propicios, algunha que outra das moitas e urxents demandas perenne e permanentemente plantexadas.

Teads fallback - Discover inRead by Teads!

Cando os filsofos se puxeron a discorrer sobre a mellor maneira de facer compatible o xa inmenso podero que o Estado fora acumulando longo da historia e os intereses do individuo, cada vez mis ameazado na sa persoal intimidade, apareceu a frmula -ou arbitrouse a receita- do Estado benefactor.

Intil dicir que tal idea, coma a do contrato social, non pasa de ser senn unha mera proposicin heurstica. Nin os homes pactan endexamais a forma de organizarse para sar do estado de natureza, nin existe posibilidade ningunha de soster dilogos pterno-filiais entre dous interlocutores que, sobre non seren homoxneos, tampouco poden renunciar s lazos que os unen e anda os atenazan. Pero resulta fermoso, que o dubida!, esquece-la realidade inmediata e imaxinarse que a enteira maquinaria estatal, coas sas burocracias, as sas plizas e os seus beremos, est servicio e mellor remedio das miserias que poidan ir axexndolle a un longo da vida e na antesala da morte.

Dende tal suposto, o maior fito endexamais acadado polo Estado benefactor non coincide coas enormes organizacins de asistencia sanitaria s cidadns, nin tampouco co mantemento desas masas crecentes de pensionistas nuns pases que enveliecen mesmo ritmo que adiantan as idades de xubilacin. O cumio do Estado benefactor coincidiu, a cabalo dos sculos XIX e XX, cos anos de esplendor da frmula imperial britnica. O contar daquela cun pasaporte de cor azul marina co escudo do len e o unicornio vala tanto como saber que a Home Fleet estaba presta a acudir onde fixese falla -e cos cans dos seus acorazados en posicin de tiro- para saca-las castaas do lume a quen for, sempre que for sbdito, naturalmente, da Sua Graciosa Maxestade.

Insisto en que non preciso que iso sexa verdade de todo, xa que basta con facer de tal proxecto unha hiptese para interpreta-las relacins entre o Estado e os cidadns. Pois ben, a teora do Estado benefactor acaba de ser representada hai algn tmpo por un presidente quizis mis nervoso do que autorizan as medidas estadsticas fixadas. Segundo nos explican as axencias de prensa, o motivo para a invasin dunha diminuta illa do Caribe por parte da frota mis poderosa do mundo, herdeira da que anda enarbora a bandeira branca Coa Unin Jack nun ngulo, foi o de asegura-la proteccin duns seiscentos estudiantes, sobre pouco mis ou menos, ameazados polos avatares da poltica local. Damos de lado a circunstancia coma o valor estratxico das pistas de aterraxe, a presencia de obreiros cubanos (a condicin de obreiro e de estudiante por igual relativa e mudable), ou as carambolas que apuntan a Afganistn, Lbano e s discusins sobre a limitacin de armamentos de Xenebra. Esquezamos mesmo a paradoxa que supn o que dende o bastin neoliberal se caia nos mesmos vicios de anlise que Popper critica e engloba baixo o nome de Teora conspirativa da sociedade.

Cada un dos seiscentos repatriados baixo o fogo dos morteiros da forza expedicionaria puido voltar atrs longo da historia, situarse nos anos anteriores episodio de Suez e sentirse dono por unhas horas de toda a complexa estructura militar do Estado. Non a primeira vez, nestes revoltos tempos, que un presidente namorado da poca modernista decide levar adiante e ata as sas ltimas consecuencias a poltica do Estado benefactor. Pero tales fintas e exercicios soen tropezar hoxe con maiores inconvenientes dos previstos nun principio e sobre o papel. Antes, os paseos militares saian todos a pedir de boca, porque apenas esixan maior rutina nin esforzo cs revistas navais ou os airosos desfiles da cableria. Houbo un tempo no que nin sequera as ametralladoras de Balaclava eran capaces de apaga-lo son das barbullas do champaa. Pero agora, vaia por Deus!, xa outra cousa. Os helicpteros estrlanse no deserto persa, os franceses venden mortferos miss a todo o que os pague e, final, non hai mis remedio que invadir minsculas illas, quizis un tanto de rebote, porque mesmo a aventura nicaraguana pode acabar resultando demasiado perigosa. Para min teo que a teora do Estado benefactor est moi seriamente tocada da ala.

Tags:
Ver Comentarios