«xeometrías máxicas de galicia» Centos de imaxes expresan a riqueza da simboloxía de Galicia

A xeometría de Galicia é unha liña curva feita cos trazos sinuosos dos ríos, coas lomas dos montes, cos arcos que debuxan centos de calas ao longo da costa, cos serpenteantes carreiros e camiños ou cos vellos carballos envolvidos en si mesmos. Hai outras xeometrías máxicas que evocan o redondo discorrer do sol, os círculos dos castros poboados polos celtas ou os ingrávidos trisqueles que se coaron ata na bandeira da illa de Man, con Galicia, unha das sete nacións celtas.

Centos de devanditos obxectos xeométricos protexen hórreos nos Ancares, coroan igrexas na Estrada, collen forma nos infatigables xiros dos tornos dos oleiros de Buño ou colgan, en cordóns de coiro, do pescozo de calquera mozo no festival irmandiño de Moeche; son pezas cuxas imaxes foron recollidas nos últimos anos por Bieito Romero , coñecido sobre todo como o fundador do grupo de música Luar na Lubre, e que aparecen no libro Xeometrías máxicas de Galicia (Ir Indo); a través de máis de 440 imaxes mostra esta enorme riqueza da simboloxía de Galicia.

«A idea inicial era facer tamén toda a área de influencia do norte de Portugal, non que se refire á cultura castrexa, pero era moi complexo xa que só con Galicia foron moitos vos quilómetros percorridos porque, ademais, lestes obxectos son ás veces pequenos e ata poden pasar inadvertidos», explica Bieito Romero .

«Eu non son especialista pero é unha cousa que desde sempre me chamou a atención», sostén; tiña claro cando se expuxo facer esta publicación que entre os seus obxectivos estaba o de «relacionar toda a cultura castrexa, ou celta, cos seus trísceles e cuadrísceles, esa plástica dá época dous castros, esa forma artesanal de facer figuras solares, todo iso relacionalo coa actualidade porque seguen pervivindo en hórreos, igrexas, camposantos, en casas, en moitos sitios».

Sostén que moitos destes símbolos da cultura castrexa «estaban asociados ao culto do sol, a aparición dá vida, pero co tempo foise perdendo esa simboloxía, aínda que a xente seguiu gravando esas formas, malia non saber de onde viñan». Unha proba diso: «Non hai moito tempo nos hórreos dá zona dúas Ancares vin unha destas figuras que se colocaba para protexer ou froito de dentro, segundo me contou un paisano».

Romero apunta que se trata dunha simboloxía solar «que vén desde tempo inmemorial; moitas destas pezas están feitas en Galicia pero tamén pódense atopar noutros lugares de Europa, sobre todo na área atlántica, que é onde se dá a maior confluencia de formas e estética dás mesmas, supoño que polas relacións a través do mar dás culturas célticas».

Na parte teórica deste libro, «na que falo dás relacións destes obxectos, conto como aparecen tamén en Xapón, en India ou na cultura maia. Eu viños en México nos petróglifos de pedra que teñen alí, pero xo cito iso porque analizar esas relacións sería meterse en moitas fonduras. E levaría a moitos libros».

Para os artesáns

Considera que este traballo «é interesante desde ou punto de vista dous entendidos pero igualmente para un artesán, porque ás veces están a copiar formas e figuras irlandesas ou dá India porque lles parecen bonitas e porque non saben que nós \ ou mesmo, ás veces menos elaborado porque evolucionou menos, pero nas tallas de pedra hai cousas impresionantes».

Outro dos obxectivos deste libro era «amosar a deixadez con todo isto, porque moitas dás pezas están en museos castrexos, pero a maioría están nun estado lamentable, nun abandono moi grande; non hai protección para elas e por iso penso que ou libro é unha chamada de atención a este tipo de cousas».