Imagen:

Casares, 10 anos despois

La Voz lembra o escritor no décimo aniversario do seu pasamento coa edición dunha escolma dos seus mellores textos


Carlos Casares (Ourense, 1941-Vigo, 2002) concibía a vida dende unha visión puramente narrativa. É dicir, todo era un conto. Cos seus personaxes, escenarios e desenlaces. Esta habilidade, propia do que antes se chamaba o escritor «de raza», foi a que lle permitiu converter o que ollaba e imaxinaba en literatura e decantar o resultado ata a súa máis pura esencia en libros inesquecibles como Vento ferido, Ilustrísima ou Deus sentado nun sillón azul. Mesmo cando practicou o xénero do ensaio o fixo dende ese «pensamento narrativo»: o cumio desa concepción fica representado en Un país de palabras, un conxunto de pezas arredor do feito literario que, grazas ao impecable estilo de Casares, consegue gañar en lexibilidade e profundidade ao mesmo tempo.

Non obstante, os exemplos máis requintados desa variña máxica que era a capacidade de Casares para converter o que vía en literatura son o seu dominio da narración oral e os seus artigos xornalísticos. Do primeiro puideron gozar os seus amigos e quen se achegaron ás numerosas conferencias que pronunciou durante anos por todo o país, actividade enmarcada dentro do seu incansable activismo a prol de Galicia e da súa literatura, sexa á fronte da Editorial Galaxia (onde publicaba os seus libros), do Consello da Cultura Galega ou como deputado independente na primeira lexislatura da autonomía. Do segundo, porén, gozaron milleiros e milleiros de lectores.

Carlos Casares comezou a escribir en 1975 en La Voz de Galicia cunha sección dedicada á literatura de nome inequívoco: A ledicia de ler. A idea xurdiulle durante unha viaxe a Francia ao ver que Le Monde contaba cunha sección semellante. Aquel recuncho mantívose ata a seguinte década, na que comezou a escribir baixo o título de Á marxe, primeiro con periodicidade semanal e, a partir de 1988, diariamente ata a mesma véspera da súa morte, o 9 de marzo do 2002.

Á marxe constitúe un proxecto literario senlleiro en Galicia. Grazas a unha calidade narrativa que o esixente ritmo da regularidade propia do xornal non foi quen de diminuír, Casares creou un espazo breve en dimensións pero de longo alcance, tanto na difusión como na profundidade. A súa columna contaba con milleiros de fieis seguidores, que mesmo chegaban a manter unha sorte de diálogo co autor, para suxerirlle temas, matizar opinións ou interesarse pola saúde do gato Samuel, unha verdadeira estrela nos últimos anos de Á marxe. Á eficacia contística dos artigos engadíase a extraordinaria habilidade de Casares para conectar cos lectores a través da creación dun universo persoalísimo, pero que, paradoxalmente, ao mesmo tempo cada receptor chegaba a considerar seu. Isto debíase ao xa comentado dominio dos recursos da narración, pero tamén do sentido do humor e da calidade humana que transpiraban os artigos.

A súa columna contaba con milleiros de fieis seguidores

O escritor retratábase nese universo particular: a infancia en Xinzo e nas aldeas da Limia, cos seus personaxes; as viaxes, que non deixaba de narrar nunca nas columnas; as lecturas de libros e revistas, moitas delas estranxeiras, e que evidenciaban a amplitude da súa curiosidade; o espazo do cotián, facendo do extraordinario algo próximo e do próximo algo extraordinario... É inevitable relacionar este proxecto, sostido a diario durante 14 anos, cos grandes memorialistas, empezando por Miguel Torga, a quen Casares tanto admiraba e cuxos Diarios consultaba «coa asiduidade dun devoto fervoroso que le un devocionario». Malia constituír Á marxe un territorio narrativo que facía honor ao seu título, e no que Casares esquivaba as grandes cuestións que adoitaban escribirse en caixa alta, era consciente do valor dos artigos. Como escribiu Marcos Valcárcel na súa contribución sobre o Casares dos xornais ao volume A semente aquecida da palabra, «para o escritor o columnismo non era un irmán menor da literatura e dedicoulle, cando menos, o mesmo esforzo que ás súas obras de ficción literaria: só así pode entenderse a constancia e enorme autodisciplina que supón someterse ao ritual dun artigo diario durante moitos anos».

Libro conmemorativo

Para conmemorar o décimo aniversario do seu pasamento, La Voz ofrecerá o vindeiro día 9 un libro, polo prezo de só un euro, con 59 deses máxicos artigos que escribía Casares no xornal. Están divididos en áreas temáticas que engloban ese universo do autor: o microcosmos de Xinzo, a infancia, as viaxes e o encontro con Suecia, a gastronomía, Galicia, as súas lecturas e encontros con escritores e ese agarimoso personaxe que era o gato Samuel. O volume conta cunha presentación de Kristina Berg, viúva do autor e presidenta da f undación que leva o seu nome, unha introdución e un epílogo de Xosé Luís Barreiro Rivas, no que reflexiona sobre o xeito de Casares de entender o columnismo. Ademais, inclúe ilustracións de Pinto&Chinto, Siro, Xaquín Marín, Kiko DaSilva, Matalobos, Abraldes, Leandro, Xosé Tomás, Meixide e Pepe Barro. Unha ocasión para reencontrarse cunha mostra do mellor Casares, o columnista irrepetible e inesquecible.

Votación
18 votos
Etiquetas
Francia Suecia Ourense ciudad La Voz de Galicia Le Monde Vigo ciudad Consello da Cultura Galega Carlos Casares Editorial Galaxia Xinzo de Limia Comarca de Ourense Comarca de Vigo Comarca da Limia