CINEO emigrante galego en México Demetrio Bilbatúa exhibe os seus mil documentais

• Autor del comentario:

  Localidad:

• ImprimirVolver

Demetrio Bilbatúa

No colexio Concepción Arenal da Coruña era «o fillo do fusilado» ou tamén «oufillo do roxo». Doíalle ser sinalado polos outros nenos, pero o certo era que o seu pai, Demetrio Bilbatúa Zubeldia, e un tío seu foron fusilados en Vigo o 27 de novembro de 1936; outro irmán do seu pai apareceu morto uns días máis tarde na cuneta dunha estrada. Naquel momento, Demetrio Bilbatúa tiña uns meses e o seu «delito era o de ser un neno», recordaba na Coruña, antes de presentar na Feria do Libro o volume Galicia-México. Imaxe Máxica. Demetrio Bilbatúa (Editorial Galaxia); esta obra é a tradución ao galego doutra publicación que baixo o título do nome do cineasta levaba o subtítulo de Testemuña de México.

A este documentalista galego, acáballe de conceder o seu máximo galardón o Festival Internacional de Cine de Acapulco, unha cidade na que tamén lle fixeron fillo predilecto. Entre os titulares que lle dedicou a prensa mexicana con este motivo un deles dicía: «Os seus ollos vírono todo». E en parte é certo porque Demetrio e o seu irmán Ángel , xa falecido, convertéronse nos documentalistas do país, filmaron os principais acontecementos. «Era algo semellante ao Nodo de Franco, pero sen esa carga ideolóxica», explica Demetrio que está impulsando o Centro Cultural da Imaxe, en Cidade de México, un lugar no que calquera persoa poderá ver os máis de mil documentais que filmou.

A maioría de devanditos documentais eran proxectados nos cines, que eran de titularidade estatal, antes das películas e, curiosamente, substituíron a uns informativos que se emitían antes e cuxo responsable era outro cineasta galego: Carlos Velo . Demetrio Bilbatúa confesa o seu respecto por Velo , aínda que recoñece que non coincidían en nada, «el era un intelectual». Outro cineasta do que foi moi amigo «malia a diferenza de anos» foi Luis Buñuel, do que Demetrio sostén que a súa verdadeira arte estaba na escritura dos guións. á hora de recordar aos miles de personaxes que coñeceu, confesa que o cineasta aragonés é un dos que máis lle impresionaron, aínda que na relación figuran desde Neil Amstrong, o primeiro home en pisar a Lúa (que eloxiou un dos seus documentais) a Charles de Gaulle.