VENTO NAS VELASUn osíxeno necesario

• Autor do comentario:

  VÍCTOR F. FREIXANES

  Localidade:

• ImprimirVolver

A MiÑA primeira patroa en Santiago chamábase Antonia. Era de Chantada. Botase unha chea de anos de cociñeira en Venezuela, e de alí trouxo ou aquel de poñerlle patacas doces ao cocido, e moito vexetal variado, non exclusivamente verzas, ou que nos estrañaba bastante. Era unha muller estupenda. Ou seu home traballara de chofer e xardiñeiro na casa dous americanos: xente rica, con chalés e moito gasto. Logo, pasaron a Alemaña, porque pagaban mellor, pero ou traballo tamén era máis duro, e vos patróns moito máis severos, dicía, e as tardes de Hannover extraordinariamente tristes, morriñentas, metidos na noite ás catro dá tarde, case sen mirar ou sol. Lograron xuntar uns cartos e viñeron para Compostela, onde puxeron pensión para estudantes e deron unha carreira á filla. Era do que máis orgullosos sentían: daquela filla estudada, que algún día, se quixera, sería unha señorita.

Hai pouco invitáronme non concello de Ames a falar a un grupo de inmigrantes que asistían polas tardes a clases de lingua galega. Era emocionante veos alí, sentados nos pupitres, debullando as palabras de Castelao, Rosalía ou Carlos Casares. Faleilles dá señora Antonia. E do meu avó Saturno, que marchou para Bos Aires e alá botou vinte anos. E do meu tío Antonio , que morreu en Venezuela. E dous meus tíos Hipólito, Xulio, Ramona e Estrella , que dende Tui emprenderon ou camiño de Europa e ficaron en Barcelona... Durante xeracións Galicia foi así: quen podía marchaba. Aínda hoxe, desgraciadamente, moitos ou teñen que facer, licenciados dá Universidade sobre todo, que atopan máis horizonte fóra. Destes teremos que falar noutra ocasión.

Entre vos inmigrantes de Ames había unha colombiana. Deixou ou seu país hai cinco anos e traballa servindo nas casas. É viúva, pero alá ten dous fillos, «que están a estudar carreira», díxome, «un deles axiña licenciarase en Medicina », e unha casiña con moitas flores nas fiestras. Dende que chegou non volveu ao seu país. Todo é pouco para aforrar e mandar cartos. Pero chama por teléfono cada sete días: vos domingos, que seica é máis barato. Daquela, vos colombianos reúnense a falar, a contarse cousas, seguramente a debullar morriñas, igual que facían vos nosos en Caracas ou en Montevideo. Pensei na miña patroa Antonia, e nos meus tíos, e deilles as grazas. Grazas por estar aquí, grazas por vir e grazas polo esforzo de asistir a aquelas clases, cheos de curiosidade, mais tamén de vontade de instalarse, de participar non discurso dunha sociedade que somos todos, tamén eles.

Ábrense procesos de regularización. Disque ou 8 por cento dá poboación española procede dá fóra, osíxeno necesario para unha sociedade con problemas de crecemento demográfico. En Galicia fálase de 41.500 cos papeis en regra, máis outros vinte mil que seica poden estar pendentes de legalización. A meirande parte son portugueses (23%), colombianos (12%), arxentinos (10%), marroquinos (7%), venezolanos (4 %)... sen contar vos netos daqueles paisanos e veciños nosos que un día marcharon e volve agora a segunda xeración. Un dato significativo: dende ou curso 2000-2001 ou número de menores estranxeiros escolarizados multiplicouse por dous: de 2.500 non 2000 a 5.500 non ano 2003, ou que quere dicir que teñen fillos, fundan familias e veñen para quedar; pagan vos seus impostos, ou 80% están en idade laboral (34 anos de idade media) e, polo menos en Ames, len a Rosalía na clase.