A CARA B | carmen eyo Mellor pulpeira de Galicia no Fórum Gastronómico de Santiago «Sigo sendo a mesma de sempre»

Sete da mañá. Mercado de gando de Amio, en Santiago. Carmen Eyo Esmorís (A Estrada, 1953) xa leva máis de dúas horas en pé. Hai que cocer o polbo para os gandeiros, e iso supón quitarlle horas ao sono. Carmen vén de ser proclamada a mellor pulpeira de Galicia no concurso celebrado co gallo do Fórum Gastronómico de Santiago. E, aínda que lle choven as ofertas, segue cos pés na terra, traballando con bo humor e poñendo todos os sentidos no que fai.

-¿Cantos anos leva cocendo?

-Máis de trinta coa pulpeiría Guerra, de Vedra. Tamén estou co meu fillo, Nacho Costoyas, que é o campión de Galicia de metres.

-¿Vostede gañara algunha vez algo?

-Non, é a primeira. Bueno , si, un premio coa tortilla de pulpo [ela prefire non dicir polbo, e como é a campioa, ela manda] en Radio Estrada.

-¿Que lle di a xente?

-Felicítanme. Cando cheguei á casa despois do concurso estaban os meus netos cunha pancarta que dicía: «¡Abuela campeona!».

-¿Cales foron as claves do éxito? Eran nove a competir, todos de moito nivel...

-Non che sabería dicir. Fíxeno igual que sempre, con moito cariño. As cousas hai que facelas con cariño. Date conta que cocer cinco pulpos non é cocer unha caldeira toda. Ademais estreaba unha desas caldeiras que hai que usar agora, é máis complicado. O pulpo mércallo o meu fillo a un chaval do Carballiño que lle chaman Miguel. Ás veces facemos algunha primeira comuñón, estamos tamén no recinto feiral de Silleda... No concurso apostei por este e mira. É un pulpo que deixa na boca un sabor especial...

-Xa o probei, xa...

-Probaches. ¿E que che pareceu?

-De outro mundo...

- Bueno ... todos estaban ben. Pensa que había xente do Carballiño que leva moitos anos.

-¿E que unha da Estrada pase por riba dos do Carballiño? O segundo clasificado tamén era da Estrada...

-Elas eran moi boas. Date conta de que a pulpeira que estaba ao meu lado, ben a viches, leva toda a vida no pulpo . Ao rematar, ela dicíame a min: «Carmen, ¿pero como ti gañaches?». Pois porque o fixen con todo o cariño. No Fórum de hai dous anos presenteime e non levei nada, e iso que daban un premio á pulpeira máis dicharachera . Estanme chamando para traballar, pero o caso é que non cambio.

-Vai ter que poñer un axente e subir o caché...

-Onte mesmo, cando falei contigo por teléfono para quedar, estaba soando o teléfono. Era un señor de Vilagarcía que preguntaba por min. Fun varios anos a Barcelona, pero desde que casaron os fillos non volvín. Eu quedo na pulpeiría Guerra, que é onde estou ben. Sigo sendo a mesma de sempre.

-¿Cantos fillos ten?

-Unha rapaza e dous rapaces.

-¿Cáelle un ollo por Nacho, o campión de metres de Galicia, ou é unha impresión miña?

-¡Nooon! Son os tres iguais, pero traballo máis con Nacho, estou a diario con el. Quedou segundo de España.

-¿E netos?

-Cinco, catro netas e naceu agora un de Nacho, Bruno, que fai o día 5 dous mesiños. E xa sabes: os pais estades para educar e os avós para consentir. ¡Pregúntalle á túa nai se non!

-¿E o seu home?

-Traballa no Concello da Estrada. Vai todos os mércores a comer o pulpo , porque na casa fágollo pouco.

-¿Non é demasiado sacrificado isto de erguerse ás cinco da mañá para cocer polbo?

-Se algún día me faltara isto... Estiven enferma aí atrás e xa o botaba de menos.

-A caldeira, que tira...

-A caldeira e a cociña. Son das que sempre andan experimentando.

-Moito polbo levan os xaponeses...

-Pero a eles gústalles case cru. Tamén temos aquí algúns que veñen e hai que botarlle o pulpo a cocer só tres minutos e xa o comen.

-¿Iso de darlle unha tunda ao polbo aínda se fai?

-Non. Ter que estar conxelado un mes polo menos.

-¿E por que todas as pulpeiras levan a auga do seu sitio?

-A auga de Santiago é un pouco forte para o pulpo. Ben viches que eu levo as garrafas detrás, no concurso xoguei tamén un pouco con iso: fíxeno con auga mineral. Acordei no camiño e tivemos que parar a collela nun supermercado da rúa do Hórreo.

-Sae caro o conto...

-Pero a min valeume a pena; gañei. Os mil euros foron para os netos. Pero o premio quero dedicarllo aos pais, aquí, de Juan Guerra, o dono da pulpeiría [Juan le unha revista e fai como que non escoita]. Aprendín con eles, coa súa nai, a señora Divina. Berraba comigo, pero o que sei débollo a ela, iso quero que o poñas. ¿Para que vou andar coa lingua arredor?